تأثیر کاهش تراز آب دریای خزر بر توان عملیاتی و سازههای بنادر شمالی و راهکارهای مقابله
Keywords:
تراز آب, دریای خزر, روسیه, ولگاAbstract
کاهش تراز آب دریای خزر در دهههای اخیر بهطور قابل توجهی طیف وسیعی از چالشهای زیستمحیطی، فنی و عملیاتی را برای بنادر کشورهای ساحلی ایجاد کرده است. این پدیده ناشی از تغییرات اقلیمی، نوسانات هیدرولوژیکی و عوامل انسانی است که به کاهش عمق آب در پای اسکلهها، دشواری پهلوگیری کشتیها و افزایش نیاز به عملیات لایروبی مکرّر منجر شده است. پیامدهای این روند بر بنادر مهمی مانند آستاراخان، ماخاچکالا، ولگوگراد، باکو و آکتائو به کاهش ظرفیت عملیاتی، نیاز به نوسازی زیرساختها و تغییر در طراحی سازههای بندری انجامیده است. مطالعه حاضر با گردآوری و تحلیل اطلاعات میدانی و تحقیقی، ضمن بررسی اثرات کاهش تراز آب بر توان عملیاتی و سازههای بندری، راهکارهای مقابلهای همچون بازطراحی اسکلهها، بهسازی کانالهای دسترسی، توسعه سامانههای پایش و افزایش همکاریهای منطقهای را پیشنهاد میکند. نتایج این تحقیق میتواند به برنامهریزی پایدار و بهینهسازی بهرهبرداری از زیربناهای بندری در منطقه دریای خزر کمک نماید.
Downloads
References
. پورعلی، م.، 1۴۰۳ مطالعات « از پروژه » تجارب مشابه جهانی و سایر کشورهای حاشیه دریای خزر « ، گزارش فصل دوم
» جامع کاهش تراز آب دریای خزر در بنادر شمالی
2.
NASA Goddard Space Flight Center. Caspian Sea water level deviations. Global Water Mass Monitoring. Retrieved August 2, 2025, from https://earth.gsfc.nasa.gov/gwm/lake/270.
3.
Chen, J., Pekker, T., Wilson, C. R., Tapley, B. D., Kostianoy, A. G., Crétaux, J. F., … & Safarov, E. (2017). Long‐term caspian sea level change. Geophysical Research Letters, 44(13), 6993-7001. https://doi.org/10.1002/2017gl073958.
4.
Лебедев, С. А. and Kostianoy, A. G. (2019). Interannual variability of water exchange anomalies between the northern, middle and southern caspian based on satellite altimetry data. Ecologica Montenegrina, 25, 106-115. https://doi.org/10.37828/em.2019.25.10.
5.
Матишов, Д. Г., Yaitskaya, N., & Бердников, С. В. (2018). Temperature and salinity variations in caspian sea waters in the 20th century. Oceanology, 58(6), 786-795. https://doi.org/10.1134/s0001437018060103.
6.
Heydari, N., Fatemi, S., Moradi, A. M., Nadushan, R. M., & Raeisi, B. (2018). Seasonal species diversity and abundance of phytoplankton from the southwestern caspian sea. International Aquatic Research, 10(4), 375-390. https://doi.org/10.1007/s40071-018-0213-6.
7.
Roshan, G., Moghbel, M., & Grab, S. (2012). Modeling caspian sea water level oscillations under different scenarios of increasing atmospheric carbon dioxide concentrations. Iranian Journal of Environmental Health Science &Amp; Engineering, 9(1). https://doi.org/10.1186/1735-2746-9-24.
8.
Baak, C. v., Grothe, A., Richards, K., Stoica, M., Aliyeva, E., Davies, G., … & Krijgsman, W. (2019). Flooding of the caspian sea at the intensification of northern hemisphere glaciations. Global and Planetary Change, 174, 153-163. https://doi.org/10.1016/j.gloplacha.2019.01.007.
9.
Duan, Z., Wang, G., Hu, J., Yu, T., Chen, S., Zhang, Y., … & Chen, H. (2025). Spatiotemporal dynamics of northern caspian shorelines (1985–2023) and implications for coastal management: lessons from the aral sea. PLOS One, 20(6), e0325546. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0325546.
10.
Samant, R., Prange, M. Climate-driven 21st century Caspian Sea level decline estimated from CMIP6 projections. Commun Earth Environ 4, 357 (2023). https://doi.org/10.1038/s43247-023-01017-8.
