تحلیل تغییرات تراز آب دریای خزر و تعیین عوامل موثر بر آن همراه با پیشبینی آینده
Keywords:
دریای خزر, تراز آب, تبخیر, بارشAbstract
تراز سطح آب دریای خزر در سالیان گذشته همواره تغییراتی را تجربه نموده است. این تغییرات در برخی زمانها به صورت صعودی و در برخی زمانهای دیگر به صورت نزولی بوده است. در حال حاضر نیز تراز این دریا به کمترین مقدار تاریخی خود رسیده است. از آنجاییکه این تغییرات تراز بر روی پارامترهای وسیعی از جمله موارد محیط زیستی و مهندسی تاثیرگذار است، پیشبینی آن برای آینده از اهمیت دوچندانی برخوردار است. با توجه به اینکه دریای خزر یک دریاچه بسته است، تغییرات تراز آن تابع بارش و تبخیر از روی سطح این دریاچه، ورودی آب رودخانهها به آن و خروجی آب آن به حوضچههای دیگر از قبیل خلیج قره بوغاز میباشد. تفاوت مقدار بارش و تبخیر از روی دریای خزر در حدود منفی 70 سانتی متر میباشد که برای ثابت ماندن تراز باید توسط رودخانهها جبران شود. در میان رودخانههای ورودی به دریاچه خزر، رودخانه ولگا به تنهایی در حدود 90 درصد آورد آبی به دریای خزر را شامل میشود. تحلیل اطلاعات گذشته نشان میدهد که علت اصلی افت تراز آب دریای خزر در سالهای اخیر، افزایش مقدار تبخیر از این دریاچه بوده است. به بیان دیگر بررسی آورد آبی رودخانهها و به ویژه رودخانه ولگا نشان میدهد که در سالهای اخیر تغییر اندکی در آن رخ داده در حالی که روند تبخیر افزایشی بوده است. در پژوهش کنونی با بررسی جزئیات موارد مطرح شده، به بررسی پارامترهای نامبرده در گذشته با استفاده از دادههای اندازهگیری شده و همچنین مدلهای هواشناسی پرداخته شده و نهایتا به پیشبینی تراز آب در آینده پرداخته شده است. به صورت کلی با توجه به اطلاعات مدلهای اقلیمی، تراز آب در آینده به صورت کاهشی پیشبینی شده و مقدار آن برای سناریوهای مختلف متفاوت است.
Downloads
References
1.
Ivkina, N. and A. Galayeva (2021). "Assessment of fluctuations in the Caspian sea level under the influence of climate change for the future until 2050." Гидрометеорология и экология(1 (100)): 100-107.
2.
Zaikov, B. (1948). "The Water Balance of the Caspian Sea in Relation to the Causes of the Drop in Its Level." Trans. Second All-Union Geogr. Congr., Moscow
3.
ARKHIPOVA, Y., et al. (1975). "Role of river runoff and of water exchange in the salinity of the northern Caspian sea."
4.
Shiklomanov, I. (1981). "The effects of man on basin runoff, and on the water balance and water stage of the Caspian Sea/Influence de l'homme sur l'écoulement du basin fluvial, sur le bilan hydrologique et sur les niveaux de la Mer Caspienne." Hydrological sciences journal 26(3): 321-328.
5.
Zahraei, A., et al. (2018). "Estimation of Evaporation from the Surface of the Caspian Sea and its Temporal and Spatial Analysis." Physical Geography Research 50(3): 425-441.
6.
Ivkina, N. and A. Galayeva (2021). " Assessment of fluctuations in the caspian sea level under the influence of climate change for the future until 2050." Гидрометеорология и экология(1 (100)): 100-107
7.
Shiklomanov, I., et al. (1995). Water balance of the Caspian Sea and reasons of water level rise in the Caspian Sea.
8.
Zahraei, A., et al. (2018). "Estimation of Evaporation from the Surface of the Caspian Sea and its Temporal and Spatial Analysis." Physical Geography Research 50(3): 425-441.
9.
