تحلیل صفات ایجابی مدیران و مسئولان در نظام اسلامی و تأثیر آن بر کارایی و عدالت در حکمرانی از دیدگاه اسلام
Keywords:
اسلام, مدیران, صفات ایجابی, حکومتAbstract
مدیریت بهصورت کلی از دشوارترین و در عین حال از ظریفترین کارهای انسانی است که برای خود ویژگیهایی دارد. چهبسا فقدان یکی از این خصوصیات، مایه رکود کار و نابسامانی اوضاع قلمرو مدیریت میشود. این مقاله به بررسی صفات ایجابی مدیران در نظام اسلامی پرداخته و تلاش دارد تا ویژگیها و خصوصیات اخلاقی و مدیریتی مورد نظر اسلام را در مدیران شناسایی کند.
تحقیق حاضر با روش توصیفی-تحلیل بر پایه منابع و تحقیقات نوین شکل گرفته و. در پی آن است که به سؤال اصلی تحقیق که همان بررسی صفات ایجابی مدیران از دیدگاه اسلام و تأثیرات آن بر کارایی مطلوب در سطح جامعه را بررسی نماید.
بر اساس آموزههای اسلامی، مدیران باید دارای صفات بارزی همچون عدالت، تقوا، صداقت، شفافیت و خدمت به مردم باشند. این پژوهش با استناد به منابع اسلامی شامل قرآن کریم، احادیث و سیرهی پیامبر اسلام (ص) و امامان معصوم (ع)، تلاش دارد تا چارچوبی اخلاقی و مدیریتی را برای مدیران در نظام اسلامی ترسیم کند. نتایج تحقیق نشانمیدهد که توجه به این اصول و ارزشها میتواند به تحقق حکمرانی صالح و عادلانه و نیز بهبود کارایی و رضایتمندی در جامعه کمک کند.
Downloads
References
قرآن کریم ترجمه فولادوند.
نهجالبلاغه، ترجمه دشتی.
صحیفه سجادیه ترجمه تقدسی نیا.
۱ آذر دشتی، امیر هوشنگ، ۱۳۸6 ، کندوکاوی در مدیریت علوی، قم: دفتر عقل.
2 ابنبابویه، محمد بن علی، ۱۳۷6 ، امالی، تهران: کتابچی.
۳ ابنبابویه، محمد بن علی، ۱٤06 ق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، قم: دار الشریف الرضی للنشر.
٤ اربلی، علی بن عیسی ، بی تا، کشف الغمه فی معرفه الائمه، مترجم علی بن حسین زورانی، بیجا: ادب حوزه.
5 استادی، رضا، ۱۳۸۸ ، منشور مدیران در نظام اسلامی، قم: مسجد مقدس جمکران.
6 اصغر پور، محمد جواد، ۱۳65 ، تصمیم گیری و تحقیق عملیات در مدیریت، تهران: دانشگاه تهران.
۷ اصفهانی، حسین بن محمد راغب، ۱۳۸۳ ، المفردات فی غریب القرآن، مترجم: غلامرضا خسروی حسینی، تهران: مرتضوی .
۸ امیری، علینقی، ۱۳۸۷ ، مدیریت اسلامی، قم: فجر ولایت.
۹ بارنارد، چستر، ۱۳۷0 ، وظیفههای مدیران، مترجم محمد علی طوسی، تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.
۱0 بحرانی، کمال الدین میثم بن علی بن میثم، ۱۳۸۸ ، شرح نهجالبلاغه، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی.
۱۱ . بستانی ، فواد افرام، ۱۳۷5 ، فرهنگ ابجدی، مترجم: مهیار، رضا، تهران: اسلامی.
۱2 پاینده ابوالقاسم، ۱۳۸2 ، نهجالفصاحه، تهران: دنیای دانش.
۱۳ تقوی دامغانی ، سیدرضا، ۱۳۸۷ ، نگرشی بر مدیریت اسلامی، تهران: نخیل.
۱٤ . تمیمی، آمدی عبدالواحد، ۱۳66 ، غررالحکم و دررالکلم، مترجم: آقا جمال خوانساری، محمد بن حسین، تهران: دانشگاه تهران.
۱5 . تیلور فردریک، وینسلو، ۱۳۷2 ، اصول مدیریت علمی، مترجم محمد علی طوسی، تهران: انتشارات مرکز آموزش مدیریت دولتی.
۱6 جعفری، یعقوب، ۱۳۷6 ، تفسیر کوثر، قم: هجرت.
۱۷ . حرانی، حسن بن علی ابن شعبه، ۱۳6۳ ، تحفالعقول، مصحح عل یاکبر غفاری، قم: جامعه مدرسین.
۱۸ . حرانی، حسن بن علی ابن شعبه، ۱۳۸۱ ، تحفالعقول مترجم بهزاد جعفری، تهران: دار الکتب الاسلامیه.
۱۹ . حسی نزاده، محمد علی ، ۱۳۹2 ، مدیران و اخلاق اسلامی، قم: بوستان کتاب.
20 حسینی رودباری، سید مصطفی، ۱۳۸۸ ، مقاله ویژگیهای کارگزاران از منظر قرآن و عترت، نشریه پیام ) ۹٤ .)
2۱ حکیمی، محمدرضا و حکیمی، محمد و حکیمی، عل ی، ۱۳۸0 ، الحیاه، مترجم احمد آرام، تهران دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
22 خمینی )امام(، روحالله، ۱۳۷۸ ، صحیفه نور، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امامخمینی )ره(.
2۳ خمینی، )امام( روحالله، ۱۳۷۸ ، ولایتفقیه، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امامخمینی )ره(.
2٤ دلشاد تهرانی، مصطفی، ۱۳۷۷ ، سیری در تربیت اسلامی، تهران: مؤسسه نشر و تحقیقات ذکر.
25 دهخدا، علیاکبر، ۱۳۷۷ لغت نامه دهخدا، تهران: دانشگاه تهران.
26 دیلمی، حسن بن محمد ، ۱۳۷۷ ، ارشاد القلوب، مترجم رضائی سید عبد الحسین، تهران: اسلامیه.
2۷ رشاد، علیاکبر، ۱۳۸5 ، دانشنامه امامعلی )ع ، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
2۸ رشید پور، عبدالمجید، ۱۳65 ، دیباچهای بر مدیریت اسلامی، قم: دین و دانش .
2۹ ریشهری، محمد، ۱۳۷٤ ، اخلاق مدیریت در اسلام، قم الهادی.
۳0 طاهری، ابوالقاسم، ۱۳۸0 ، اصول علم سیاست، تهران: دانشگاه پیامنور.
۳۱ طباطبایی ، محمد حسین، ۱۳۷٤ ، المیزان فی تفسیر القرآن، مترجم محمد باقر موسوی، قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دفتر
انتشارات اسلامی.
۳2 طبرسی، فضل بن حسن، ۱٤۱۳ : مجمع البیان فی تفسیر القرآن مترجم احمد بهشتی تهران فراهانی.
۳۳ طبرسی، علی بن حسن، ۱۳۷٤ ، مشکاه الانوار فی غرر الاخبار، مترجم: عطاردی، عزیز الله. تهران عطارد.
۳٤ طبری، محمد بن جریر، ۱۳۷5 ، تاریخ طبری مترجم ابوالقاسم پاینده تهران اساطیر.
۳5 طوسی، محمد بن حسن، ۱٤۱٤ ق، امالی، قم: دار الثقافه.
۳6 طوسی، محمد بن الحسن، ۱٤۱۱ ق، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، بیروت: فقه الشیعه.
۳۷ عاملی، محمد بن حسن، ۱٤0۹ ق، وسائلالشیعه، قم: مؤسسه آل البیت علیهمالسلام.
۳۸ علیآبادی، علیرضا، ۱۳۷۷ ، مدیران جامعه اسلامی، تهران رامین.
۳۹ عمید، حسن، ۱۳۹0 ، فرهنگ عمید، تهران: اشجعی.
٤0 عمید زنجانی، عباسعلی ، ۱٤2۱ ق، فقه سیاسی، تهران: امیر کبیر.
٤۱ . فاضللنکرانی، محمد، ۱۳66 ، آیین کشورداری از دیدگاه امامعلی )ع(، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
٤2 فروزنده دهکردی، لطف الله و جوکار، علیاکبر، ۱۳۸6 ، مدیریت اسلامی و الگوهای آن تهران دانشگاه پیامنور.
٤۳ فیض الاسلام، اصفهانی علینقی، ۱۳65 ق، شرح نهجالبلاغه گردآورنده ابوالحسن محمدرضی تهران سپهر.
٤٤ فیض کاشانی ، مولی محسن، ۱٤0۳ ق، محجة البیضاء فی تهذی ب الاحیاء، بیروت: اعلمی .
٤5 قرائتی، محسن، ۱۳۸۸ ، تفسیر نور، تهران: مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن.
٤6 قضائی، محمد بن سلامه، ۱۳6۱ ، شهاب الاخبار، مصحح جلال الدین حسینی ارموی تهران انتشارات علمی و فرهنگی.
٤۷ قمی، شیخ عباس ۱٤۱٤ ق، سفینه البحار و مدینه الحکم والآثار، قم: اسوه.
٤۸ کراچکی، محمد بن علی، ۱٤۱0 ق، کنز الفوائد، محقق عبدالله نعمه، قم: دار الذخائر.
٤۹ کلینی، محمد بن یعقوب ۱٤2۹ ق اصول کافی، قم: دار الحدیث.
50 کلینی، محمد بن یعقوب، ۱۳6۹ اصول کافی، مترجم: مصطفوی سید جواد، تهران: اسلامیه.
5۱ کوفی اهوازی، حسین بن سعید، ۱٤02 ق، الزهد، قم: عالم به.
52 مازندرانی، محمد صالح، ۱۳۸2 ق، شرح کافی، تهران: اسلامیه.
5۳ مدائن عبدالحمید بن هبهة الله ابن ابیالحدید(، ۱۳۷۹ شرح نهجالبلاغه، تهران: کتاب آوند دانش .
5٤ . مجذوب تبریزی، ۱۳۸۷ ، الهدای ا لشیعه ائمه الهدی مححق، درایتی، محمد حسین قم دار الحدیث.
55 مجلسی، محمد باقر ۱٤0٤ ق مرأه العقول فی شرح اخبار آل رسول محقق سیدهاشم رسولی محلاتی تهران: دار الکتب الاسلامیه .
56 مجلسی، محمد تقی ، ۱٤۷۱ ق، بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمه الاطهار، تهران: دار الکتب الاسلامیه.
5۷ مصطفوی، حسن، ۱۳60 ، مصباح الشریعه، تهران انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
5۸ مطهری، شهید مرتضی، ۱۳۷0 ، مجموعهآثار تهران صدرا.
5۹ معادیخواه، عبدالمجید ۱۳۷2 فرهنگ تفصیلی مفاهیم نهجالبلاغه، تهران کارگاه نقش.
60 معین، محمد ۱۳۸۸ فرهنگ لغت فارسی تهران رفاه.
6۱ مفید، محمد بن محمد ۱۳۹0 ، امالی مترجم دکتر عقیقی بخشایشی تهران نوید اسلام.
62 مکارم، شیرازی، ناصر، ۱۳۷6 مدیریت و فرماندهی در اسلام قم مدرسه الامام عل ی بن ابیطالب.
6۳ مکارمشیرازی ناصر ۱۳۸٤ اخلاق در قرآن قم مدرسه الامام عل ی بن ابیطالب.
6٤ مکارمشیرازی، ناصر، ۱۳۹0 ، پیام امام امیر المؤمنین )ع(، قم: انتشارات امامعلی )ع(.
65 مکارمشیرازی، ناصر ۱۳۷۱ تفسیر نمونه تهران: دار الکتب الاسلامیه.
66 منتظری، حسینعلی، ۱۳6۷ ، حکومت اسلامی، تهران: کیهان.
6۷ موحدی نژاد، محمد، ۱۳۸۹ ، سیمای مدیر موفق در سوره یوسف تهران مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن.
6۸ و رام، مسعود بن عیسی، ۱۳6۹ ، تنبیه الخواطر و نزهه النواظر )مجموعه و رام(، مترجم: محمدرضا عطایی مشهد بنیاد پژوهشهای
اسلامی.
ب. مقالات:
6۹ . داناییفرد ، حسن و زنگویی نژاد ابوذر ۱۳۹0 تئوری شایسته سالاری مدیریتی بر مبنای استراتژی تئوری دادهبنیاد برداشتی از
نهجالبلاغه نشریه دانشور رفتار دانشگاه شاهد سال هجدهم، شماره ۱
