تأثیر مشاوره تحصیلی گروهی بر پیشرفت تحصیلی و اشتیاق تحصیلی دانش آموزان

Abstract

زمینه و هدف: پیشرفت تحصیلی و اشتیاق تحصیلی از جمله مهم‌ترین شاخص‌های موفقیت نظام‌های آموزشی به شمار می‌روند. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی مشاوره تحصیلی گروهی بر پیشرفت تحصیلی و اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان پسر دوره اول متوسطه انجام شد.روش بررسی: این مطالعه از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پسر پایه هشتم مدارس دولتی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که از میان آن‌ها ۴۰ دانش‌آموز با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش در ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای مشاوره تحصیلی گروهی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری شرکت کردند، در حالی‌که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اشتیاق تحصیلی فردریکز و همکاران (۲۰۰۴) و نمرات معدل نیمسال اول و دوم دانش‌آموزان بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) و تک‌متغیره (ANCOVA) تحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد که پس از تعدیل نمرات پیش‌آزمون، تفاوت معنی‌داری بین دو گروه در متغیرهای پیشرفت تحصیلی و مؤلفه‌های اشتیاق تحصیلی (شناختی، هیجانی و رفتاری) وجود دارد (001/0>P). اندازه اثر مداخله برای پیشرفت تحصیلی 42/0 و برای اشتیاق تحصیلی 58 /0به دست آمد که نشان‌دهنده اثربخشی قابل‌توجه مشاوره گروهی است.نتیجه‌گیری: مشاوره تحصیلی گروهی با رویکرد شناختی-رفتاری می‌تواند به عنوان روشی مؤثر برای ارتقای پیشرفت تحصیلی و اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان به کار گرفته شود. پیشنهاد می‌شود برنامه‌های منظم مشاوره گروهی در مدارس به صورت فراگیر اجرا گردد.