ایمنی ذاتی آموزش‌دیده در جوجه‌ها؛ رویکردی برای تقویت دفاع در برابر عوامل بیماری‌زا

چکیده

سیستم ایمنی پرندگان نقش بسیار مهمی در صنعت طیور ایفا می‌کند و یکی از عوامل اساسی در دستیابی به تولید مطلوب و عرضه محصولات سالم و باکیفیت به شمار می‌رود. در گذشته، برنامه‌های واکسیناسیون عمدتاً بر تقویت ایمنی اکتسابی متمرکز بودند. با این حال، طی یک دهه اخیر شواهد متعددی نشان داده‌اند که ایمنی ذاتی نیز می‌تواند در گونه‌های مختلف جانوری، در اثر واکسیناسیون یا استفاده از برخی افزودنی‌های خوراکی، تقویت شود.

این پدیده به وجود نوعی حافظه در سیستم ایمنی ذاتی نسبت داده می‌شود که با عنوان « ایمنی ذاتی آموزش‌دیده» (Trained Immunity)  شناخته می‌شود. در شکل‌گیری این نوع پاسخ ایمنی، تغییرات پایدار اپی‌ژنتیکی و متابولیکی نقش مهمی ایفا می‌کنند. اگرچه مطالعات انجام‌شده درباره ایمنی ذاتی آموزش‌دیده در طیور هنوز محدود است، پژوهش‌های مختلف نشان داده‌اند که واکسن‌ها و برخی افزودنی‌های خوراکی می‌توانند عملکرد سیستم ایمنی ذاتی را تحت تأثیر قرار دهند.

در این مقاله مروری، نقش احتمالی واکسیناسیون و β-گلوکان در تحریک و تقویت ایمنی ذاتی بررسی شده و امکان بهره‌گیری از این عوامل در راهبردهای نوین ارتقای توان دفاعی طیور، با استناد به یافته‌های حاصل از مطالعات پستانداران، مورد بحث قرار می‌گیرد.