نقش فراسودمندهای گیاهی (فیتوبیوتیک‌ها) در کاهش مصرف آنتی‌بیوتیک و تقویت سیستم ایمنی در تغذیه دام: یک مقاله مروری

Abstract

مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها به عنوان محرک رشد در دامپروری، اگرچه به افزایش بهره‌وری منجر شده، اما گسترش مقاومت‌های ضدمیکروبی را نیز به همراه داشته است. با توجه به ممنوعیت قانونی این ترکیبات در بسیاری از کشورها، یافتن جایگزین‌های ایمن و پایدار ضروری به نظر می‌رسد. مقاله مروری حاضر با هدف بررسی نقش فراسودمندهای گیاهی (فیتوبیوتیک‌ها) در کاهش مصرف آنتی‌بیوتیک و تقویت سیستم ایمنی دام تهیه شده است. در این مطالعه، یافته‌های حاصل از منابع علمی معتبر در زمینه تأثیر ترکیبات گیاهی بر سلامت و ایمنی دام مورد بررسی قرار گرفت. گیاهان دارویی و ترکیبات مؤثر آن‌ها از جمله پلی‌فنول‌ها، فلاونوئیدها و تانن‌ها، از طریق مکانیسم‌های متعددی مانند مهار رشد پاتوژن‌ها، تعدیل مسیرهای سیگنال‌دهی ایمنی (NF-kB و MAPK)، کاهش استرس اکسیداتیو و بهبود یکپارچگی مخاط روده، باعث ارتقاء سلامت دام می‌شوند. پلی‌فنول‌ها علاوه بر خواص آنتی‌اکسیدانی، در تنظیم پاسخ‌های ایمنی و ایجاد تغییرات اپی‌ژنتیکی نقش دارند. نتایج مطالعات نشان می‌دهد که افزودن این ترکیبات به جیره غذایی طیور، خوک و نشخوارکنندگان، ضمن کاهش شیوع بیماری‌های عفونی، باعث بهبود عملکرد تولیدی و کیفیت فرآورده‌های دامی می‌شود. اگرچه چالش‌هایی مانند تنوع در ترکیبات مؤثر و عدم استانداردسازی فرآورده‌ها وجود دارد، اما فراسودمندهای گیاهی پتانسیل بالایی به عنوان جایگزین‌های پایدار برای آنتی‌بیوتیک‌های محرک رشد در صنعت دامپروری دارند.