فصل جدید زندگی(بازنشستگی ؛ روایت هایی از چالش ها ، خاطرات ، تجربه ها و تغییرات)

Abstract

بازنشستگی یکی از مهم‌ترین و پیچیده‌ترین گذارهای زندگی است که تأثیرات گسترده‌ای بر جنبه‌های روانی، اجتماعی، هویتی و سبک زندگی افراد دارد. در حالی‌ که بیشتر مطالعات پیشین با رویکردهای آماری یا تحلیلی به این پدیده پرداخته‌اند، پژوهش حاضر با هدف بررسی روایت‌های زیسته‌ی بازنشستگان از چالش‌ها، خاطرات، تجربه‌ها و تغییرات این مرحله از زندگی، از رویکرد کیفی و روش تحلیل روایت بهره گرفته است.این پژوهش از نظر روش‌شناسی،از نوع کیفی و با رویکرد روایت‌پژوهی است. ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته بود. جامعه آماری پژوهش، بازنشستگان ساکن شهر اصفهان بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. مصاحبه با ۶ مشارکت‌کننده تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌های به‌دست‌آمده با رویکرد کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شد.یافته‌ها نشان داد که بازنشستگان تجربه‌هایی متنوع از این مرحله دارند؛ از احساس دوگانگی و سردرگمی تا رضایت و آزادی. چالش‌های مالی، کاهش روابط اجتماعی، بازتعریف نقش‌ها و ارزش‌ها، تغییر سبک زندگی، و تلاش برای حفظ هویت فردی از مهم‌ترین مضامین روایت‌های آنان بود. همچنین، بسیاری از مشارکت‌کنندگان به دنبال معنا، مشارکت اجتماعی و حفظ احساس مفید بودن در دوران بازنشستگی بودند.نتیجه‌گیری پژوهش نشان می‌دهد که بازنشستگی نه‌تنها یک تغییر ساختاری، بلکه یک تحول معنایی و عاطفی عمیق است. شنیدن روایت‌های شخصی بازنشستگان می‌تواند به سیاست‌گذاری‌های مؤثرتر در زمینه سلامت روان، برنامه‌ریزی بازنشستگی و بهبود کیفیت زندگی سالمندی کمک کند.