الگوی تربیت فرزند در خانواده سالم از منظر روایات معصومان(ع) و روانشناسی

Abstract

پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی تربیت فرزند در خانواده سالم بر اساس دو منظومه فکری روایات معصومان(ع) و روانشناسی تربیتی انجام شده است. این مطالعه از نوع تحقیقات کیفی با رویکرد تحلیل مضمون و تطبیقی است. داده‌ها از طریق مطالعه  روایات و کلام امامان معصوم(ع) و منابع معتبر روانشناسی تربیتی گردآوری و با روش تحلیل محتوای استقرایی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها حاکی از آن است که الگوی تربیت فرزند در خانواده سالم در قالب چهار مضمون اصلی نظام می‌یابند: شاخص‌های شناختی-عقلی (شامل خردورزی، تفکر انتقادی، خلاقیت و حل مسئله)، شاخص‌های عاطفی-روانی (شامل مهرورزی، دلبستگی ایمن، عزت‌بخشی و شفقت)، شاخص‌های اخلاقی-رفتاری (شامل عدالت محوری، صداقت، مسئولیت‌پذیری و انضباط) و شاخص‌های دینی-معنوی (شامل خداگرایی، آخرت‌اندیشی، عبادت و تذکر). این پژوهش نشان داد که از منظر احادیث و یافته‌های روانشناسی تربیتی در زمینه تربیت فرزند همپوشانی قابل توجهی وجود دارد، اگرچه نگاه روایات از جامعیت و عمق بیشتری برخوردار است. الگوی پیشنهادی این تحقیق می‌تواند مبنای مناسبی برای برنامه‌ریزی‌های آموزشی، مشاوره خانواده و تولید محتوای تربیتی در جامعه اسلامی باشد.