تحلیل محتوای کتاب های فیزیک دبیرستان : مطالعه مقایسه ای میان ایران و ایالات متحده آمریکا

نویسندگان

  • هانیه زمانی دانشجوي رشته آموزش فيزيك، دانشگاه فرهنگيان، پردیس شهید هاشمی نژاد، مشهد نویسنده
  • نرگس آراسته گروه علوم پایه (آموزش فیزیک)، دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید هاشمی نژاد، مشهد نویسنده

کلمات کلیدی:

تحلیل محتوا, ضریب درگیری, فیزیک, اصول با کاربرد ها

چکیده

این تحقیق به بررسی و مقایسه محتوای کتاب‌های فیزیک دبیرستان‌های ایران با کتاب "فیزیک: اصول با کاربردها" اثر داگلاس جیانکولی که در دبیرستان‌های ایالات متحده آمریکا تدریس می‌شود، می‌پردازد. هدف اصلی این مطالعه شناسایی تفاوت‌ها و شباهت‌های موجود در رویکردهای آموزشی و محتوای علمی این دو کتاب  و بررسی کیفیت کتاب های آموزش فیزیک در دو کشور ایران و ایالات متحده آمریکا است. برای انجام این تحلیل، از روش تحلیل محتوای ویلیام رومی استفاده شده است که به بررسی دقیق عناصر مختلف محتوا، از جمله مفاهیم علمی، ساختار مطالب، روش‌های تدریس و فعالیت‌های عملی، و همچنین میزان تعامل‌پذیری بخش‌های مختلف کتاب می‌پردازد. بر اساس بررسی‌های انجام شده، ضریب درگیری متن، تصاویر و سؤالات کتاب‌های فیزیک دبیرستان ایران به ترتیب 43/0 ، 75/0 ، 2/1 محاسبه شده است.  در مقابل، در کتاب "فیزیک: اصول با کاربردها"، ضریب درگیری برای متن، تصاویر و سؤالات به ترتیب 41/0، 27/1، 25/2 تعیین گردیده است.  نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که هرچند هر دو کتاب به اصول بنیادی فیزیک پرداخته‌اند، اما تفاوت‌هایی در نحوه ارائه مطالب، عمق پوشش موضوعات و استفاده از مثال‌های کاربردی وجود دارد. کتاب جیانکولی با توجه به نتایج به‌دست‌آمده در تمامی مقوله‌های بررسی شده نسبت به کتاب‌های ایران فعال‌تر بوده است و با تأکید بر کاربردهای عملی و تجربی فیزیک تلاش می‌کند ارتباط بهتری میان دانش‌آموزان و مفاهیم علمی برقرار کند، درحالی‌که کتاب‌های ایرانی بیشتر بر مطالب تئوری تمرکز دارند. این تحقیق می‌تواند به بهبود فرایند آموزشی و طراحی محتوای درسی در هر دو نظام آموزشی کمک شایانی نماید.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

بیوگرافی نویسندگان

  • هانیه زمانی ، دانشجوي رشته آموزش فيزيك، دانشگاه فرهنگيان، پردیس شهید هاشمی نژاد، مشهد

              

  • نرگس آراسته ، گروه علوم پایه (آموزش فیزیک)، دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید هاشمی نژاد، مشهد

            

مراجع

[1] https://educationsystem.blog.ir (1399/ 03/ 22)

[2] امینخندقی, مقصود دهقانی. )2010(. تأملی بر تمرکز گرایی، تمرکز زدایی و بازگشت مجدد به تمرکز گرایی و بررسی داللت های آنها برای نظام

برنامه درسی ایران: منظری جدید .پژوهشنامه مبانی تعلیم و تربیت.

[3] Organizing the education system: central versus decentral models. Consultancy-me.com/ (03 May 2023)

[4] Centralized vs Decentralized Education System, MEDHA, (12 April 2025)

[5] Oryoie, A. R., and Vahidmanesh, A. (2022). The rate of return to education in Iran. Journal of the Knowledge

Economy, 13(2), 813-829.

[6] https://www.ceicdata.com/en/iran/education-statistics

[7] L'Espace Mondial. Archived from the original, (12 January 2011).

[8] U.S Department of Education, (20 October 2022)

[9] گزارش خبرنگار آموزش و پرورش پانا / مریم احمدی

[10] USA. Spending Department of Education, (17 March 2024).

[11] نصراهلل دادار ، / ،13۹7/02/22 کتاب درسی فیزیک، برنامه ها و اهداف: نشستی با حضور اعضای گروه فیزیک دفتر تالیف کتاب های درسی

[12] Erin Whiner, Lauren Bloom Quist, and Gerardo Silva-Padron, (2022) “Your Question: You Asked for

Information on Textbook Adoption Policies,” Response to Information Request (Education Commission of the

States).

[13] Kaufman, J., & Doan, S. Y. (2024). What Role Do States Play in Selecting K-12 Textbooks? A network of

states move the needle on quality without usurping local control. State Education Standard

[14] Schmidt, E. (2022). Required reading: How textbook adoption in 3 states influences the nation's K-12

population. APM Research Lab. Retrieved February, 2, 2023.

[15] مجید بنذرکی نهان و عباس زارعی، ،13۹۶ تحلیل ، نقد و بررسی کتاب فیزیک پایه دهم

[16] White, S., & Tesfaye, C. L. (2011). Under-Represented Minorities in High School Physics: Results from the

2008-09 Nationwide Survey of High School Physics Teachers. Focus On. Statistical Research Center of the

American Institute of Physics.

[17] Https://www.princetonreview.com/All about AP Exam

[18] منصوره موسی پو ر، )2017( ، هویت ملی در کتاب ریاضی )1( پایه دهم متوسطه )رشته های ریاضی و فیزیک-علوم تجربی( در سال تحصیلی -13۹۶

.13۹5

[19] سید داوود میر و فاطمه احمدی کالته احمد و محمدجواد اسالمپو ر،)1403/11(، نقش تخیل خالق در آموزش فیزیک از منظر دبیران فیزیک

دانلود

چاپ شده

2025-09-22

ارجاع به مقاله

تحلیل محتوای کتاب های فیزیک دبیرستان : مطالعه مقایسه ای میان ایران و ایالات متحده آمریکا. (2025). پایگاه مقالات مرکز همایشهای مهندسی توسعه, 2(8). https://pubs.bcnf.ir/index.php/Articles/article/view/741