انعطاف پذیری شناختی و کیفیت خواب: رابطه ای حیاتی برای موفقیت تحصیلی و فردی دانش آموزان متوسطه اول
کلمات کلیدی:
انعطاف پذیری شناختی, کیفیت خواب, عملکرد تحصیلیچکیده
این پژوهش با هدف بررسی تأثیر کیفیت خواب بر انعطافپذیری شناختی و ارتباط آن با عملکرد تحصیلی دانشآموزان متوسطه اول انجام شد. کیفیت خواب بهعنوان یکی از عوامل مهم در سلامت روانی و جسمانی، نقش کلیدی در تواناییهای شناختی ایفا میکند. دادهها با استفاده از پرسشنامههای استاندارد کیفیت خواب و انعطافپذیری شناختی از ۲50 دانشآموز جمعآوری شد. روشهای آماری شامل تحلیل واریانس و همبستگی برای بررسی دادهها به کار رفت. نتایج نشان داد دانشآموزانی که از کیفیت خواب مطلوبتری برخوردار بودند، تواناییهای شناختی بهتری داشتند، بهویژه در مدیریت تغییرات، حل مسائل و تصمیمگیری. همچنین، انعطافپذیری شناختی بهعنوان یک متغیر میانجی نقش مهمی در موفقیت تحصیلی ایفا کرد و دانشآموزانی با سطح بالاتر این توانایی، عملکرد تحصیلی مطلوبتری داشتند. یافتهها بر اهمیت برنامهریزی برای بهبود کیفیت خواب، آگاهیبخشی به دانشآموزان و والدین و تقویت مهارتهای شناختی تأکید دارد. این پژوهش به مدیران و معلمان پیشنهاد میدهد که کیفیت خواب را بهعنوان یکی از عوامل تأثیرگذار در عملکرد تحصیلی در برنامههای آموزشی و مشاورهای خود لحاظ کنند.
دانلودها
مراجع
چراغی.(1400).تاثیر آموزش مدیریت اضطراب امتحان بر دهن آگاهی، انعطاف پذیری روانشناختی و تاب آوری دانش آموزان دارای اضطراب امتحان.مجله روانشناسی،104(4).386
بشارپور، حیدری.(1400).مدل روابط ساختاری انسجام/سازگاری خانواده، خودپنداره تحصیلی و پذیرش اجتماعی با سازگاری مدرسه:نقش میانجی درگیری آموزشی.مجله روانشناسی مدرسه،11(2)،20-6
جوانمرد, پیمان نیا, ومهرابی زاده هنرمند. (1400). اثربخشی مداخله حافظه فعال بر بازداری رفتار و حافظه فعال دیداری در کودکان مبتلا به علائم اختلال نارسایی توجه/تکانشگری. نشریه علمی رویش روان شناسی, 11(10), 1-12.
دلاور،مهران.(1401).بررسی نقش میانجی انزواطلبی در رابطه میزان استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی با عملکرد تحصیلی و مشکلات رفتاری-هیجانی دانش آموزان پسر مقطع متوسطه دوم شهر مشهد)پایان نامه کارشناسی ارشد،موسسه آموزش عالی کاویان).
دهقانی، نیک نژاد.(1400).اثر بخشی آموزش گروهی تاب آوری آنلاین بر تمایل به طلاقفبخشش، امید و انعطاف پذیری شناختی در زنان مبتلا به خیانت زناشویی.مجله رویش روانشناسی،11(10)،160-149
شفیعی, بشرپور, حیدری راد, & حدیث. (2016). مقایسه نگرشهای ناکارآمد و انعطاف پذیری شناختی در زنان با و بدون سابقة طلاق. روانشناسی فرهنگی زن (زن و فرهنگ سابق), 8(30), 103-112.
علیزاده. (2005). تبیین نظری اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی: الگــوی بازداری رفتاری و ماهیت خود کـنترلی. فصلنامه کودکان استثنایی, 5(3), 231-252.
غریب بلوک، میکائیلی و بشار پور.(1400).پیش بینی کیفیت خواب دانش آموزان بر اساس حساسیت اضطرابی، اعتیاد به اینترنت و ذهن آگاهی.مجله توانبخشی،11(3)،148-135
کرمی مقدم, پری, انتصار فومنی, حجازی, و مسعود. (1400). پیش بینی اهمالکاری بر اساس سبک های اسناد و سرسختی روان شناختی با میانجیگری خودپنداره تحصیلی در دانش آموزان دوره دوم. روان شناسی مدرسه و آموزشگاه, 11(3), 72-85.
مرادی سیاه افشادی، امیری و طالبی(1401).بررسی مدل سازی معادلات ساختاری بین انگیزش درونی ، تنظیم هیجان ADHDو نقش واسطه ای:حل مسئله ، مدیریت زمان و بازداری رفتاری.روانشناسسی جاری،15-1
منصوری, حاجی یخچالی, شهنی ییلاق, منیجه, و مکتبی. (1399). اثربخشی آموزش راهبردهای برنامهریزی عصب-زبانشناختی بر هوش هیجانی، انگیزش پیشرفت و خودپنداره تحصیلی دانش-آموزان دختر مبتلا به ناتوانیهای یادگیری. فصلنامه روان شناسی تربیتی, 17(62), 81-105.
موسوی،مریم.(1400).رابطه بین کیفیت خواب و بدتنظیمی هیجانی با اضطراب کرونا در بین دانشجویان)پایان نامه کارشناسی ارشد،دانشگاه پیام نور)مرکز اندیمشک
نصیری، اشرفی و خالصی .(1401).بهبود کیفیت خواب وخلق و خوی بدنسازان با ماساژ درمانی پس از تمرین شدید.روانشناسی بالینی و شخصیت.20(2)،187-177
یادگاری، روح الله، یوسفی افراشته، مجید و مروتی، ذکراله. (1400). مقایسه توجه انتخابی و انعطافپذیری شناختی در ساعات صبح، عصر و شب در افراد با و بدون مشکلات کیفیت خواب. نشریه علمی رویش روانشناسی, 10(6), 85-96.
Alfonsi, V., Scarpelli, S., D’atri, A., Stella, G., & De Gennaro, L. (2020). Later school start time: the impact of sleep on academic performance and health in the adolescent population. International journal of environmental research and public health, 17(7), 2574.
Beattie, L., Kyle, S. D., Espie, C. A., & Biello, S. M. (2023). Social interactions, emotion and sleep: A systematic review and research agenda. Sleep medicine reviews, 24, 83-100.
Buysse, D. J., Reynolds III, C. F., Monk, T. H., Berman, S. R., & Kupfer, D. J. (1989). The Pittsburgh Sleep Quality Index: a new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry research, 28(2), 193-213
Dennis, J. P., & Vander Wal, J. S. (2010). The cognitive flexibility inventory: Instrument development and estimates of reliability and validity. Cognitive therapy and research, 34, 241-253.
Minges, K. E., & Redeker, N. S. (2016). Delayed school start times and adolescent sleep: A systematic review of the experimental evidence. Sleep medicine reviews, 28, 86-95.
Pham, L. B., & Taylor, S. E. (1994). From thought to action: Effects of process-versus outcome-based mental simulations on performance. Personality and Social Psychology Bulletin, 25(2), 250-260.
Thompson, E. M., Brierley, M. E. E., Destrée, L., Albertella, L., & Fontenelle, L. F. (2022). Psychological flexibility and inflexibility in obsessive-compulsive symptom dimensions, disability, and quality of life: An online longitudinal study. Journal of Contextual Behavioral Science, 23, 38-47.
Wheaton, A. G., Ferro, G. A., & Croft, J. B. (2023). School start times for middle school and high school students—United States, 2011–12 school year. Morbidity and Mortality Weekly Report, 64(30), 809.
