بررسی نقش تورم در کیفیت رابطه زناشویی و بروز نشخوار فکری در دهک‌های پایین جامعه

چکیده

مقدمه: تورم به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصادی جوامع معاصر، پیامدهای گسترده‌ای بر ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی دارد. با این حال، تأثیرات روان‌شناختی و بین‌فردی تورم، به‌ویژه بر کیفیت رابطه زناشویی و فرایندهای شناختی مانند نشخوار فکری در گروه‌های آسیب‌پذیر اقتصادی، کمتر مورد بررسی سیستماتیک قرار گرفته است. هدف این پژوهش، مرور سیستماتیک شواهد موجود درباره نقش تورم در کیفیت رابطه زناشویی و بروز نشخوار فکری در دهک‌های پایین جامعه است.

روش‌شناسی: این مطالعه با رویکرد مرور سیستماتیک و بر اساس دستورالعمل پریزما انجام شد. جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های داده اسکوپوس، سایک‌اینفو، وب آو ساینس، پاب‌مد و نیز پایگاه‌های علمی فارسی‌زبان برای مقالات منتشر شده بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۶ انجام گرفت. معیارهای ورود شامل مطالعات کمی و کیفی با کیفیت روش‌شناختی قابل قبول که به بررسی رابطه بین تورم یا فشار اقتصادی و کیفیت رابطه زناشویی یا نشخوار فکری پرداخته بودند، تعیین شد.

یافته‌ها: از میان ۸۹۲۳ عنوان غربال‌شده، ۶۹ مطالعه تجربی و شماری مرور سیستماتیک و فراتحلیل مرتبط وارد تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تورم و فشار اقتصادی با کیفیت رابطه زناشویی رابطه منفی معتدل تا قوی دارند. این رابطه از طریق افزایش تعارضات مالی، کاهش تعاملات مثبت، و تضعیف ثبات زناشویی تبیین می‌شود. همچنین، فشار اقتصادی مزمن با افزایش نشخوار فکری و تنگ‌شدگی شناختی همراه است. دهک‌های پایین جامعه به‌دلیل درآمد ثابت و منابع محدود، آسیب‌پذیری بیشتری در برابر این اثرات نشان می‌دهند.

نتیجه‌گیری: تورم از طریق دو مسیر اصلی—افزایش تعارضات زناشویی و تشدید نشخوار فکری—کیفیت رابطه زناشویی در دهک‌های پایین جامعه را به‌طور معناداری تضعیف می‌کند. این یافته‌ها بر ضرورت طراحی مداخلات حمایتی در سطوح خرد و کلان تأکید دارد.