ناهمخوانی زبان تربیت دینی با زیست جهان نوجوانان-آسیب ها و راهکارها
کلمات کلیدی:
تربیت دینی, زیست, نوجوانان, تربیتیچکیده
تربیت دینی نوجوانان در شرایط کنونی با چالش ناهمخوانی زبان تربیتی با زیست‌جهان نسل جدید مواجه است. نوجوان امروز در بستر تحولات فرهنگی، رسانه‌ای و ارتباطی، دارای ویژگی‌هایی چون پرسشگری، استقلال‌طلبی، تعامل‌جویی و مشارکت‌خواهی است و روشهای تربیتی یکسویه و تحمیلی نمی‌تواند با این ویژگی‌ها همخوان باشد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد و مصادیق ناهمخوانی زبان تربیت دینی با زیست‌جهان نوجوانان و ارائه راهکارهای بازسازی آن انجام شده است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر آموزه‌های قرآن، روایات و منابع تربیتی است. یافته‌ها نشان می‌دهد این ناهمخوانی در سه سطح خانواده، نظام آموزشی و نهادهای اجتماعی بروز می‌یابد و در قالب روشهای تحمیلی، دوگانگی گفتار و رفتار، غلبه تنبیه و توبیخ، محتوای انتزاعی و نامتناسب، روشهای آموزشی یکسویه و ناکارآمدی برخی رسانه‌ها و فضاهای دینی نمود پیدا می‌کند. پیامد این گسست، می‌تواند دلزدگی، بی‌اعتمادی، دین‌گریزی عاطفی و شکل‌گیری دینداری ظاهری در نوجوانان باشد. یافته‌های پژوهش همچنین نشان می‌دهد بازسازی زبان تربیت دینی مستلزم گذار از تربیت تک‌صدا و تحمیلی به رویکردی گفت‌وگومحور، مشارکتی و مبتنی بر فطرت است. در این مسیر، الگودهی عملی، محبت‌محوری و ایجاد علاقه و ترغیب غیرمستقیم، ارکان اساسی هم‌زبانی تربیتی با نوجوانان به شمار می‌روند.
دانلودها
مراجع
۱ .کلینی،م.(1429ق)، اصول کافی(ط-دارالحدیث)، چاپ اول، قم، انتشارات دارالحدیث
2. قرآن کریم
3. داودی، م.(1397)، سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت (ع)، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه،
4. فائق، ز.(1400)، مبانی تربیت دینی نوجوان با تاکیید بر جنبه های اجتماعی و اقتصادی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران
5.نهج البلاغه
6. کریمی، ع. (1376)، حکمت های گم شده در تربیت، چاپ اول، تهران
7. سیفی نژاد، ع. (1388)، آسیب شناسی نظری تربیت دینی جوانان، کارشناسی ارشد،تربیت مدرس،قم
8. تمیمی آمدی، ع. (1366)، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، چاپ اول، قم
9.خلجی، ح. (1389)، "شیوه های قرآنی نهادینه کردن ارزشهای دینی در کودکان و نوجوانان"
10. مظاهری، م. و قادرنیا، ز. (1399)، "نقش مدیریت خانواده در تربیت دینی فرزندان"، مجموعه مقالات سیزدهمین کنگره پیشگامان شریعت
11. شرفی، م .ر. (1372)، دنیای نوجوان، چاپ دوم، تهران، انتشارات تربیت
12.جمعی از نویسندگان، (1378)، خانواده و نماز، تهران
13.نوروزی، م. و کاظمی، ا. و شاهمرادی، س. ف. (1396)، "راهکارهای تربیت دینی در فضای مجازی"، فرهنگ رضوی، شماره 19
14.حداد عادل، غ، (1358)، "اهمیت تاثیر خانواده در تربیت دینی فرزندان"، مجله پیوند، شملره 5
15.افروز، غ. (1388)، روشهای پرورش احساس مذهبی نماز در کودکان و نوجوانان، تهران، انجمن اولیا و مربیان
16.رحیمی، ع.ر.(1385)، تربیت دینی کودک، تهران، نشر نهج
17.ساجدی، ا. و کوشا، غ. (1394)، تربیت اجتماعی در خانواده و شاخص های آن، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی
18.گریبانی، م. (1398)، "روشهای تعمیق باورهای دینی کودکان و نوجوانان"، پژوهشنامه تبلیغ اسلامی
19.قائمی، ع. (1360)، خانواده و تربیت کودک، تهران، انتشارات امیری
20-Faegh, M. (2023). The Place of Intelligence in Human Training from The Viewpoint of Islamic Doctrine. PAKISTAN ISLAMICUS (An International Journal of Islamic & Social Sciences), 3(1), 01-19.
21-Faegh, M., Roshan, M., & Rahimipour, G. (2024). Necessity of public military preparation from the point of view of jurisprudence Emphasizing the view of the great authorities of Taqlid.
22-Faegh, M. (2023). Pathology of Judges from the Perspective of Islamic Taught. Global Journal of Arts Humanity and Social Sciences ISSN, 2583, 2034
23-Faegh, M., Roshan, M., & Sajedeh, S. Pathology of the Social Index of a Healthy Family in Relation to New Technologies from the Perspective of Islam Case Study: Kinship Relationships.
24-Faegh, M., & Roshan, M. (2025). Jurisprudential Review and Analysis of the Method of Repentance Verification Approved in 1403 with an Emphasis on the Qur'an and Hadiths. Religious Researches.
