چند جمله ای های متعامد و نقش آنها در درجه بندی گاوسی: وجود، یکتایی، خواص بنیادی و صفرها

نویسندگان

  • حسین حسینی دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران نویسنده
  • محمد مهدی پور زرین کمر دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران نویسنده
  • مهسا کعبه دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران نویسنده

کلمات کلیدی:

چندجمله‌ای‌های متعامد, رابطه بازگشتی سه‌جمله‌ای, صفرهای چندجمله‌ای‌های متعامد, درجه‌بندی گاوسی

چکیده

چندجمله‌ای‌های متعامد یکی از مهم‌ترین ابزارهای ریاضیات کاربردی و آنالیز عددی هستند که به دلیل ساختار ویژه و خواص نظری ارزشمند خود، نقش اساسی در تقریب توابع، حل معادلات دیفرانسیل و فرمول‌های انتگرال‌گیری عددی ایفا می‌کنند. در این مقاله، برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های نظری چندجمله‌ای‌های متعامد مورد بررسی قرار گرفته است. ابتدا وجود و یکتایی خانواده‌های چندجمله‌ای‌های متعامد نسبت به یک تابع وزن مثبت و رابطه بازگشتی سه‌جمله‌ای آن‌ها مطالعه می‌شود. سپس خواص بنیادی مرتبط با هسته کریستوفل–داربو و نتایج حاصل از آن ارائه می‌گردد. در ادامه، صفرهای چندجمله‌ای‌های متعامد و ویژگی‌های مهم آن‌ها از جمله حقیقی و ساده بودن صفرها، جداسازی صفرهای متوالی و روش‌های محاسبه آن‌ها بررسی می‌شود. همچنین ارتباط میان چندجمله‌ای‌های متعامد و فرمول‌های درجه‌بندی نوع گاوس تشریح شده و فرمول‌های گاوس، گاوس–رادو و گاوس–لوباتو از دیدگاه نظری مورد مطالعه قرار می‌گیرند. در پایان، خانواده‌های مشهور چندجمله‌ای‌های ژاکوبی، لژاندر و چبیشف معرفی شده و برخی از خواص اساسی آن‌ها بیان می‌شود. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که چندجمله‌ای‌های متعامد چارچوبی منسجم برای توسعه روش‌های تقریب و انتگرال‌گیری عددی فراهم می‌کنند و از جایگاه ویژه‌ای در مباحث نظری و کاربردی ریاضیات برخوردارند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

بیوگرافی نویسندگان

  • حسین حسینی، دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران

           

  • محمد مهدی پور زرین کمر، دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران

       

  • مهسا کعبه، دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران

       

دانلود

چاپ شده

2026-07-22

ارجاع به مقاله

چند جمله ای های متعامد و نقش آنها در درجه بندی گاوسی: وجود، یکتایی، خواص بنیادی و صفرها. (2026). پایگاه مقالات مرکز همایشهای مهندسی توسعه, 3(13). https://pubs.bcnf.ir/index.php/Articles/article/view/1686