بررسی نقش استقرار حاکمیت شرکتی در ارتقای شفافیت گزارشگری مالی و بهبود عملکرد شرکت‌ها

چکیده

شفافیت گزارشگری مالی یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران و بهبود کارآئی بازارهای مالی محسوب می‌‌شود. کاهش این شفافیت اغلب به‌دلیل ناکارآمدی در ساز و کارهای حاکمیت شرکتی و ضعف نظارت رخ می‌دهد که می‌تواند زمینه‌ساز مدیریت سود و ارائه اطلاعات کم‌تر قابل‌اتکا شود. از این‌رو بررسی نقش ساختارهای حاکمیت شرکتی در ارتقای شفافیت گزارشگری مالی ضرورت می‌یابد. هدف این پژوهش بررسی نقش ساز و کارهای حاکمیت شرکتی در بهبود شفافیت گزارشگری مالی است. این مطالعه از نوع مروری– تحلیلی بوده و با رویکرد مرور نظام‌مند انجام شده است. در این راستا، پژوهش‌های داخلی و بین‌المللی منتشر شده طی سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۳ که به موضوع حاکمیت شرکتی، شفافیت گزارشگری مالی و مدیریت سود پرداخته‌اند شناسایی و انتخاب شدند. شاخص‌های مرتبط با شفافیت گزارشگری مالی و روش‌های اندازه‌گیری مدیریت سود از مقالات استخراج و دسته‌بندی شده و سپس با رویکرد تحلیل محتوایی بررسی شدند. مطالعات پیشین نشان می‌دهد تخصص هیئت‌مدیره و کارآمدی کمیته حسابرسی در بسیاری از موارد با افزایش شفافیت گزارشگری مالی ارتباط مثبت دارند. با این حال، تأثیر استقلال هیئت‌مدیره در مطالعات مختلف یکسان نیست؛ در برخی پژوهش‌ها اثر مثبت، در برخی منفی و در برخی بدون اثر گزارش شده است. پژوهش‌های داخلی بیان می‌کنند که کیفیت حسابرسی داخلی می‌تواند دقت و صحت گزارشگری مالی را تقویت کرده و به افزایش شفافیت کمک کند. همچنین نتایج پژوهش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد شرکت‌هایی با ساختار حاکمیت شرکتی قوی‌تر، سطح پایین‌تری از مدیریت سود واقعی دارند. در مجموع، تقویت ساز وکارهای حاکمیت شرکتی، به‌ویژه در حوزه نظارت حرفه‌ای و کنترل‌های داخلی، نقش مؤثری در افزایش شفافیت گزارشگری مالی دارد. تقویت ساز و کار‌های حاکمیت شرکتی به ویژه در حوزه‌ی نظارت حرفه‌ای و کنترل‌های داخلی میتواند نقش معناداری در ارتقاي شفافیت گزارشگری مالی داشته باشد.