نانوحامل‌های پلیمری هوشمند پاسخ‌پذیر به pH و گیرنده فولات در دارورسانی هدفمند ضدسرطانی: مروری بر پیشرفت‌های اخیر

چکیده

استفاده از داروهای شیمی ‌درمانی در درمان سرطان با محدودیت‌هایی مانند توزیع غیراختصاصی و سمیت سیستمیک همراه است. نانوحامل‌های پلیمری هوشمند با قابلیت پاسخ ‌دهی به محرک‌های محیطی، به ‌ویژه تغییرات pH ، امکان آزادسازی کنترل ‌شده و هدفمند دارو در بافت‌های سرطانی و اندوزوم‌ها را فراهم می‌کنند و بدین ترتیب کارایی درمانی را افزایش داده و عوارض جانبی را کاهش می‌دهند. علاوه بر پاسخ ‌دهی به pH ، هدف‌ گیری فعال از طریق گیرنده فولات، که در بسیاری از سلول‌های سرطانی دارای افزایش بیان است، موجب افزایش جذب سلولی و تجمع دارو در تومور می‌شود. در این مطالعه، با انجام یک مرور تحلیلی–توصیفی بر مقالات منتشرشده اخیر، پیشرفت‌های طراحی نانوحامل‌های پلیمری حساس به pH و هدف ‌گیر فولات، مکانیسم آزادسازی دارو، و عملکرد آن‌ها در مدل‌های سلولی و حیوانی بررسی شده است. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که این سامانه‌ها با کاهش سمیت سیستمیک و افزایش کارایی درمانی، پتانسیل بالایی برای ترجمه بالینی دارند؛ هرچند چالش‌هایی مانند پایداری در گردش خون و کنترل دقیق آزادسازی همچنان مطرح است.