مروری بر مدل پرسید–پروسید در برنامه‌ریزی مداخلات آموزش سلامت

چکیده

مدل پرسید–پروسید (PRECEDE–PROCEED) یکی از جامع‌ترین الگوهای برنامه‌ریزی در آموزش و ارتقای سلامت است که به‌عنوان چارچوبی نظام‌مند برای طراحی، اجرا و ارزیابی مداخلات سلامت در جوامع مختلف به کار گرفته می‌شود. این مرور روایتی با هدف بررسی ابعاد نظری، حوزه‌های کاربرد و شواهد موجود در مورد اثربخشی مدل پرسید–پروسید در برنامه‌های آموزشی انجام شد. نتایج نشان می‌دهد که این مدل به دلیل ساختار مرحله‌ای و توجه هم‌زمان به عوامل فردی، محیطی، سازمانی و سیاستی، توانایی بالایی در هدایت مداخلات سلامت دارد. بیشترین کاربرد این مدل در حوزه‌های آموزش بیماران، ارتقای سبک زندگی سالم، پیشگیری از بیماری‌های مزمن و آموزش کارکنان سلامت گزارش شده است. مطالعات متعدد نشان داده‌اند که اجرای برنامه‌های مبتنی بر این مدل می‌تواند منجر به بهبود دانش، نگرش، رفتارهای مرتبط با سلامت و پیامدهای روانشناختی شود. با وجود مزایا، چالش‌هایی مانند نیاز به زمان، منابع و تحلیل دقیق داده‌ها در برخی مراحل گزارش شده است. به‌طور کلی، مدل پرسید–پروسید می‌تواند ابزاری کارآمد برای طراحی مداخلات آموزشی اثربخش در حوزه سلامت باشد.