نقش هوش هیجانی در پیشگیری از فرسودگی تحصیلی: ارائه یک مدل مفهومی مبتنی بر خودکارآمدی در آموزش عالی ایران

چکیده

افزایش فشارهای آموزشی در نظام آموزش عالی، فرسودگی تحصیلی را به یکی از مسائل قابل توجه در میان دانشجویان تبدیل کرده است؛ پدیده‌ای که می‌تواند انگیزش، کارکرد تحصیلی و سلامت روان آنان را تحت تأثیر قرار دهد.

 در این میان، توجه به سازه‌های روان‌شناختی توانمندساز می‌تواند به درک بهتر راهبردهای پیشگیرانه کمک کند. مقاله حاضر با هدف تبیین جایگاه هوش هیجانی در کاهش فرسودگی تحصیلی و تشریح نقش خودکارآمدی تحصیلی به‌عنوان سازوکار تبیینی این رابطه، در بستر آموزش عالی ایران تدوین شده است. پژوهش با رویکردی نظری–تحلیلی و از طریق بررسی و ترکیب یافته‌های پژوهشی مرتبط انجام شده است.

 نتایج تحلیل‌ها حاکی از آن است که توانایی درک، تنظیم و مدیریت هیجان‌ها می‌تواند با تقویت باورهای خودکارآمدی، شدت ابعاد مختلف فرسودگی تحصیلی از جمله خستگی هیجانی، نگرش منفی نسبت به تحصیل و احساس ناتوانی را کاهش دهد. بر این اساس، مدل مفهومی پیشنهادی می‌تواند چارچوبی مناسب برای هدایت پژوهش‌های تجربی آتی و طراحی مداخلات آموزشی و روان‌شناختی در راستای ارتقای سلامت روان دانشجویان فراهم آورد.