مدیریت و بازیابی ضایعات ماهی: مطالعه مروری

چکیده

        صنایع فرآوری ماهی، مقادیر قابل توجهی ضایعات و محصولات جانبی تولید می‌کنند که بسته به گونه ماهی و روش‌های فرآوری آن، ۶0-۷۰ درصد از کل زیست توده ماهی را تشکیل می‌دهند [۱,۲]. در صورتی که این جریان‌های زائد آلی به درستی مدیریت نشوند، می‌توانند اثرات منفی بر محیط زیست داشته باشند؛ تقاضای بیولوژیکی اکسیژن بالا (BOD)، انتشار گازهای گلخانه‌ای و پدیده یوتروفیکاسیون از جمله این اثرات  می‌باشند [۳,۴]. از سوی دیگر، ضایعات ماهی منبع غنی از پروتئین‌ها، لیپیدها، مواد معدنی و ترکیبات زیست‌فعال است و بنابراین پتانسیل قابل توجهی برای بازیابی و ارزش‌آفرینی  با تبدیل به محصولات با ارزش افزوده متنوع مانند پپتیدهای زیست‌فعال، کلاژن، سوخت زیستی و سایر مواد عملکردی دارد [۵,۶]. این مقاله مروری، خلاصه‌ای از متون علمی اخیر را در زمینه ویژگی‌های ضایعات ماهی، اثرات زیست ‌محیطی، استراتژی‌های مدیریت ضایعات، فناوری‌های بازیابی، ارزش‌آفرینی محصولات و چشم‌اندازهای آینده ارائه می‌کند و بر رویکردهای پایدار و مبتنی بر اقتصاد چرخشی تأکید دارد [۱,۵,۷].