مدل ساختاری انعطاف پذیری شناختی براساس طرحواره های ناسازگار اولیه و تنظیم هیجان: نقش واسطه‌ای سبک‌ مقابله‌ای اجتناب در دانشجویان

چکیده

موضوع: انعطاف‌پذیری شناختی به عنوان توانایی فرد در تنظیم و تغییر استراتژی‌های شناختی متناسب با موقعیت‌ها شناخته می‌شود، لذا نقش مهمی در سلامت روان و رفتارهای سازگار دارد.

 هدف: هدف پژوهش بررسی روابط ساختاری میان انعطاف پذیری شناختی، طرحواره‌های ناسازگار اولیه، تنظیم هیجان و نقش میانجی سبک‌ مقابله‌ای اجتناب در دانشجویان بود.

روش پژوهش: پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه پژوهش، دانشجویان روانشناسی دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران در نیمسال دوم 1403-1402، با روش نمونه گیری در دسترس و حجم نمونه 248 نفر بود. جمع آوری داده‌ از طریق پرسشنامه‌های انعطاف‌پذیری‌شناختی دنیس و وندروال(2010)، طرحواره‌های ناسازگار اولیه فرم کوتاه یانگ (1988) ، سبک مقابله‌ای اجتناب یانگ-رای (1994) و تنظیم هیجان گراس و جان(2003) در نرم افزار  26 SPSS و SmartPLS 3  مورد تحلیل قرار گرفتند.

یافته‌ها: مسیر غیرمستقیم بین طرحواره‌های ناسازگار اولیه و انعطاف‌پذیری شناختی با میانجیگری سبک مقابله‌ای اجتناب رابطه منفی و معنادار است(18/0- β= و 003/0 (P-value =. مسیر غیرمستقیم بین تنظیم هیجان و انعطاف‌پذیری شناختی با میانجی‌گری سبک مقابله‌ای اجتناب معنادار نیست) 166/0, β= 05/0 (P-value =. بنابراین وجود طرحواره‌های ناسازگار اولیه با نقش میانجی سبک مقابله‌ای اجتناب موجب کاهش انعطاف‌پذیری شناختی در دانشجویان میشود. همچنین در رابطه انعطاف‌پذیری شناختی و تنظیم هیجان، سبک مقابله‌ای اجتناب نقش میانجی معناداری در این مسیر ندارد.