تحلیل نظام مند حقوق مالکیت فکری: از تعارض منافع فردی و عمومی تا چارچوب نظم حقوقی بین الملل

چکیده

این مقاله به تحلیل حقوق مالکیت فکری و چالش‌های موجود در تعامل آن با منافع عمومی و توسعه اقتصادی در سطح بین‌المللی می‌پردازد. حقوق مالکیت فکری، شامل حقوق انحصاری مرتبط با آثار ادبی، هنری، اختراعات و علائم تجاری، به‌عنوان ابزاری اساسی برای تشویق نوآوری و خلاقیت در جوامع مختلف شناخته می‌شود. با این حال، این حقوق به دلیل ماهیت انحصاری خود، ممکن است منافع عمومی مانند دسترسی آزاد به اطلاعات، خدمات بهداشتی و آموزشی را تحت تأثیر قرار دهد. مقاله حاضر با رویکرد تحلیلی و با نگاهی نقادانه بر تعارضات حقوقی میان حفاظت از حقوق مالکیت فکری و نیاز به دسترسی عمومی به منابع فکری تمرکز دارد. در این راستا، تاثیرات معاهدات بین‌المللی نظیر توافق‌نامه تریپس و چالش‌های اجرایی آن در کشورهای مختلف بررسی شده است. همچنین، به مقایسه سیستم‌های حقوقی در کشورهای مختلف و چگونگی اثرگذاری آن‌ها بر اجرای این حقوق می‌پردازد و راهکارهایی برای ایجاد توازن میان حقوق انحصاری مالکین آثار و منافع عمومی ارائه می‌دهد. هدف این تحقیق ارائه تحلیل جامع از وضعیت موجود حقوق مالکیت فکری و پیشنهاداتی برای بهبود سیستم‌های قانونی و بین‌المللی در راستای تحقق منافع متوازن است.