بررسی تأثیر مؤلفههای شناختی بر تصمیمگیریهای شغلی کارکنان و مدیران
Keywords:
مؤلفههای شناختی, تصمیمگیری شغلی, خودکارآمدی, دگرگونسازی شناختیAbstract
هدف اصلی این تحقیق بررسی مولفه های شناختی بر تصمیم گیری های شغلی کارکنان و مدیران می باشد روش پژوهش به به صوورت مرور سیستماتیکی می باشد و جامعه آماری آن شامل 63 مطالعه معتبر (45 پژوهش کمی، 8 پژوهش کیفی و 10 پژوهش ترکیبی) در بازه زمانی 1398-1405 میباشد که از پایگاههای علمی داخلی و بینالمللی استخراج شدهاند یافتهها نشان میدهد که ویژگیهای شناختی در سه سطح فردی، شغلی و سازمانی بر کیفیت تصمیمگیریهای حرفهای تأثیرگذارند. در سطح فردی، خودکارآمدی، وجدان کاری و هوش هیجانی قویترین پیشبینکنندههای تصمیمگیریهای شغلی اثربخش شناسایی شدند. در سطح شغلی، دگرگونسازی شناختی شغل (به ویژه رویکردهای اقدامی) و مدیریت استرس شناختی نقش تعیینکنندهای در بهبود عملکرد ایفا میکنند. در سطح سازمانی، فرهنگ حمایتی با تقویت سلامت روان و کاهش خطاهای شناختی، بستر مناسبی برای تصمیمگیریهای کیفیتمحور فراهم میآورد. مطالعات تجربی مؤید آنند که مداخلات شناختی-محور مانند آموزش مهارتهای تصمیمگیری، برنامههای توانمندسازی روانی و سیستمهای پشتیبان هوش مصنوعی میتوانند تا 68% بر بهبود کیفیت تصمیمگیریهای شغلی مؤثر باشند. این پژوهش بر ضرورت اتخاذ رویکردی یکپارچه تأکید دارد که همزمان عوامل فردی، شغلی و سازمانی را در طراحی برنامههای توسعه شغلی مدنظر قرار دهد.
Downloads
References
1 . Bandura, A., Self-efficacy: The exercise of control. 1997, Freeman .
2 . رحیمی, ب., حکیم زاده, رضوان , جوادی پور, محمد , صالح ی, کیوان و خادمی کله لو, محمد تدوین
چارچوب برنامۀ درسی هدایت تحصیلی شغلی در نظام آموزشوپرورش ایران. رویکردهای نو ین
آموزشی, 1403 . 19 ( 1 :) p. 149-192.
3 . Ozcan, B., H. Kontas, and A. Unisen, Sources of mathematics self-efficacy of gifted and non-gifted students in high school. Research in Pedagogy, 2021. 11(1): p. 85-97.
4 . Zhang, L.-F. and R.J. Sternberg, Are Learning Approaches and Thinking Styles Related? A Study in Two Chinese Populations-Документ. Parenting. 78(2): p. 001.
5 . Berthet, V., The impact of cognitive biases on professionals’ decision-making: A review of four occupational areas. Frontiers in psychology, 2022. 12: p . 802439 .
6 . Anghel, E. and I. Gati, The associations between career decision-making difficulties and negative emotional states. Journal of Career Development, 2021. 48(4): p. 537-551 .
7 . Judge, T.A. and J.E. Bono, Relationship of core self-evaluations traits—self-esteem, generalized self-efficacy, locus of control, and emotional stability—with job satisfaction and job performance: A meta-analysis. Journal of applied Psychology, 2001. 86(1): p. 80.
8 . شیوندی, ک., ازاد فارسانی, یاسر و ریاحی, موسی . بررسی وی ژگی های روان سنجی فرم کوتاه مقیاس
خودکارآمدی تصمیم گیری شغلی. 1398 . فصلنامه اندازه گیری تربیتی.
9 . محمد, ی.ک.س.س.م.م.ا. پیش بی نی خودکارآمدی در تصمیم گیر ی شغلی براساس خلاقیت و سبک های
تفکر. in ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی. 1399 .
10 . سلطانی علی آباد, م., عابدی, محمد رضا , نیلفروشان, پریسا و بی گدلی, ایمان ا... . بررسی تصمی م گیری
مسیر شغلی دانش آموزان دبیرستانی مبتلا به ناتوانی جسمی به شیوه نظریه زمینه اشی. 1395 . روان
شناسی بالینی.
11 . رضایی, ا.ا., شفیع آبادی, عبدالله , فلسفی نژاد, محمد رضا و عب دی زرین, سهراب . پیامد های
روانشناختی ب یکارشدگی و راهبرد های عملی تصمیم گیری شغلی بازگشت به کار. 1396 .
12 . دسترنج, ح.ا., کاظمی, مهدی , کرد, باقر , کمالیان, امین و روشن, سیدعلیقلی مطالعه ابعاد و مولفه های
توسعه کارآفرینی گردشگری با استفاده از روش-شناختی نظریه داده بنیاد )مورد مطالعه: جزیره قشم(.
1398 .
13 . حجازی فرهمند، آزیتا، جهانشاد, آ., تاثیر ابعاد مدل های تصمیم گیری اخلاقی بر قضاوت حرفه ای
حسابرسان. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت, 1405 . 15 ( 58 :) p. 313-329.
14 . انصاری شیخ محله, د., سوران ی یانچشمه, رضا و نصیری قرقانی, بابک طراحی و تدوین مدل مولفههای
فردی ارتقای سلامت روان: مطالعهی موردی اعضای هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران.
جامعه شناسی آموزش و پرورش, 1403 . 10 ( 3 :) p. 119-135.
15 . علی, ج.س.م.و.خ.خ., رابطه وی ژگی های شخصیتی و هوش اخلاقی با خودکارآمدی شغلی معلم ین مقطع
متوسطه دوره اول ناحیه دو شهر اردبیل. 1403 .
16 . کردلوئی, پ.ا.ه.ه., ویژگی های روانشناختی حسابرسان و تاخ یر در گزارش حسابرسی. پژوهش های
حسابرسی حرفه ای, 1402 . 12 ( 3 :) p. 107-127.
17 . شیما, ی.ش.م.و.ح.ک.م.و.د.ح.و.م., ارائه الگوی دگرگون سازی شناختی شغل در شرکتهای دانشبنیان
حوزه فناوری اطلاعات. پژوهشهای مدیریت منابع انسانی, 1402 . 15 ( 4 :) p. 129-166 .
18 . حمیده, ع.م.ز.د.ا.م.م.ا.ز.ص.ک., بهزیستی روانشناختی و تصمی مگیری اخلاقی حسابداران با نقش میانجی
تمایل به ریسکپذیری فردی: مطالعه موردی حسابداران شرکتهای کاشی استان یزد. دوفصلنامه علمی
حسابداری ارزشی و رفتاری, 1402 . 8 ( 15 :) p. 75-120 .
19 . احمدی, ز.پ., زهرا تاثیر هوش های چندگانه بر قضاوت و تصمیم گیری حسابرسان در حسابرسی با
توجه به نقش م یانجی فرهنگ سازمانی حسابرسان. پژوهش های حسابرسی حرفه ای, 1404 . 12 ( 3 :) p .
67 - 86 .
20 . عبدی, ر.و.ا., سعید . تأثیر مؤلفههای روانشناختی پی گمالیون بر توسعه ویژگیهای اخلاقی حسابرسان.
پژوهشهای حسابرسی حرفهای, 1401 . 2 ( 8 :) p. 88-115 .
21 . آراد, ح., مشعشعی, سید محمد و بیانفر, فاطمه, تجاریسازی حسابرسی و بهز یستی روانی حسابرسان:
تحلیلی از محیط حسابرسی ایران. بررسیهای حسابداری و حسابرسی, 1401 . 29 ( 1 :) p. 1-25.
22 . احمد, ا.ز.ی.ن., تأثیر درک حسابرسان از فرهنگ اخلاقی حاکم در مؤسسات بر ارزشهای حرفهای در
موسسات حسابرسی. پژوهش ها ی حسابداری مالی و حسابرسی, 1401 . 14 ( 55 :) p. 23-40 .
23 . بختیاری،رضوان، حجازی، علیرضا، جرجزاده, ع., شناسایی عوامل موثر بر و یژگ یهای روانشناختی
حسابرسان در قضاوت حسابرسی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت, 1400 . 10 ( 37 :) p. 143-158.
24 . محمد., ح.پ.م.س.س.ج.ک., واکاوی عوامل محیطی و فنی و تکنولوژی کی مؤثر بر پنهانسازی دانش در
فضای علمی. تعامل انسان و اطلاعات, 1400 . 8 ( 2 :) p. 25-37.
25 . ذکیانی, ز., علوی, سید بابک و ملک محمدی, الهه, بررسی نقش رهبری اصیل در شکل گیری ان گیزش
مختارانه و تعهد عاطفی کارکنان در تغییرات پیچیده سازمانی. فصلنامه انجمن علوم مدیریت ایران, 1400 .
16 ( 64 :) p. 33 - 61 .
26 . آراد, et al ., توسعه تجاری سازی حرفه حسابرسی در ایران: تحلیلی از جایگاه هویت حسابرسان. دانش
حسابرسی, 2021 . 21 ( 84 :) p. 119-149.
27 . Alwali, J., Innovative work behavior and psychological empowerment: the importance of inclusive leadership on faculty members in Iraqi higher education institutions. Journal of Organizational Change Management, 2024. 37(2): p. 374-390.
28 . Noesgaard, M.S. and F. Jørgensen, Building organizational commitment through cognitive and relational job crafting. European Management Journal, 2024. 42(3): p. 348-357.
29 . Muterera, J. and J.A. Brettle, Exploring the Impact of Auditor Well-Being on Audit Quality. International Journal of Management, Accounting & Economics, 2024. 11 ( 3 .)
30 . Raddatz, N.I., et al., The adverse effects of the “anticipation of racial discrimination” on auditors who are Black, Indigenous, or People of Color (BIPOC): An exploratory study with research propositions. Accounting Horizons, 2024. 38(1): p. 139-147 .
31 . Hameli, K., L. Çollaku, and L. Ukaj, The impact of job burnout on job satisfaction and intention to change occupation among accountants: the mediating role of psychological well-being. Industrial and Commercial Training, 2024. 56(1): p. 24-40.
32 . AlMulhim, A.F., Organizational climate and psychological capital of university faculty members in Saudi Arabia: The moderating role of innovative organizational culture. Problems and Perspectives in Management, 2023. 21(1): p. 35.
33 . Nguyen, H.T.L., The Effect of Auditor's Personal Characteristics on Professional Judgment and Ethics in Auditing. International Journal of Knowledge and Systems Science (IJKSS), 2023. 14(1): p. 1-15 .
34 . Bento, R.F. and L. White. Ethical Responsibility and Professional Judgment in the Use of Artificial Intelligence. in Academy of Management Proceedings. 2023. Academy of Management Briarcliff Manor, NY 10510.
35 . Salehi, M., A.K. Aljhlini, and H. Shafeeq Nimr Al-Maliki, The effect of auditors’ psychological characteristics on cultural values and social health. Management Research Review, 2023. 46(4): p. 485-507 .
36 . Chen, Y.-H., K.-J. Wang, and S.-H. Liu, How personality traits and professional skepticism affect auditor quality? A quantitative model. Sustainability, 2023. 15(2): p. 1547.
37 . Samagaio, A. and T. Felício, The influence of the auditor’s personality in audit quality. Journal of Business Research, 2022. 141: p. 794-807.
38 . DOAN, N.T., et al., Cultural factors affecting tendency of ethical decision-making by accounting students: An empirical study in Vietnam. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 2022. 9(2): p. 159-168.
39 . Agrifoglio, R., C. Metallo, and P. Di Nauta, Understanding knowledge management in public organizations through the organizational knowing perspective: a systematic literature review and bibliometric analysis. Public Organization Review, 2021. 21(1): p. 137-156 .
