ارائه الگوی مدیریت پروژه چابک در واحد تحقیق و توسعه

Abstract

در سال‌های اخیر، مدیریت پروژه چابک به‌عنوان رویکردی کارآمد برای افزایش انعطاف‌پذیری و پاسخگویی سریع به تغییرات محیطی، به‌ویژه در پروژه‌های پیچیده تحقیق و توسعه، جایگاه ویژه‌ای یافته است. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی مدیریت پروژه چابک در واحد تحقیق و توسعه شرکت پولاسا و با بهره‌گیری از رویکرد پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. قلمرو مکانی تحقیق شرکت پولاسا، قلمرو زمانی نیمه دوم سال ۱۴۰۳ و قلمرو موضوعی آن مدیریت پروژه چابک تعیین گردید. داده‌های اولیه از طریق مصاحبه با خبرگان و تکمیل پرسشنامه گردآوری و سپس اولویت‌بندی عوامل صورت گرفت. در بخش کیفی، تحلیل داده‌ها با استفاده از گراندد تئوری انجام شد و در بخش کمی نیز شاخص‌های مرکزی، شاخص‌های پراکندگی و مقایسه گروهی داده‌ها برای استنباط آماری به‌کار گرفته شد. نتایج نشان داد که موفقیت در پیاده‌سازی مدیریت چابک در واحدهای R&D تحت تأثیر پنج دسته عامل کلیدی است: ویژگی‌های ذاتی پروژه‌های تحقیق و توسعه (عدم قطعیت، پیچیدگی و تغییرات سریع)، موانع سازمانی (ساختارهای سنتی، مقاومت در برابر تغییر و کمبود آموزش)، عوامل انسانی و تیمی (انگیزش، ارتباطات مؤثر و استقلال عمل)، عوامل تسهیل‌کننده (حمایت مدیریت ارشد، نقش تسهیل‌گر و جلسات بازخورد منظم) و در نهایت ابزارها و فرآیندهای پشتیبان (نرم‌افزارهای مدیریت پروژه و مستندسازی پویا). یافته‌ها بیانگر آن است که هم‌افزایی این عوامل می‌تواند زمینه‌ساز نهادینه‌سازی مدیریت چابک در پروژه‌های تحقیق و توسعه شده و منجر به ارتقای کارایی، خلاقیت و توان واکنش سریع به تغییرات گردد.