اکراه درحدود وقصاصاز نظر فقه و حقوق
Keywords:
اکراه, عامل رافع مسئوليت, حدود, قصاصAbstract
اكراه به معني وادار كردن ديگري به كاري به زور و تحميل به خلاف خواست شخص مي باشد، اكراه از جمله عواملي است كه اراده آزاد و قصد مرتکب را متأثر نموده، و عنصر رواني جرم را مخدوش و متزلزل مي كند انسان موجودی ارادی است و داشتن این خصوصیت باعث می شود که مسؤلیت هایی برانسان بار شود و در صورتیکه فرد تحت تاثیر اکراه، اراده اش مخدوش شود مسؤول دانستن او تا حدودی امکان پذیر نیست
قانونگذار اسلامی در اقدامي بر خلاف اين اصول، قتل ناشي از اكراه را عمد و مستوجب قصاص دانسته است. غافل از اين كه، هر چند اكراه ملجي مورد نظر در ماده 375 قانون جديد مجازات اسلامی مصوب 1392 اراده و قصد مرتکب را به شکل مطلق سلب نمي كند؛ ولي فقدان رضا نيز آن را در حد عدم قرار داده و شکلي كاملاً صوري به عنصر رواني جرم مي بخشد اوضاع و احوال خاصي كه در آن، اسناد معنوي قتل به مباشر جنايت با بعضي از شروط عامّه تکليف در فقه جزائي اسلام از جمله ضرورت وجود رضا و قصد، ونيز اصل لزوم و تحقق واقعي عنصر رواني در قوانين عرفي دنيا سازگاري ندارد.
Downloads
References
1_قرآن کریم
2_ قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
3_ حلي، جعفربن حسن، (محقق اول)؛ شرايع الاسلام في الحرام الحلال، چاپ بيروت، (4 جلدي)
4_ شهید ثانی، زینالدین بن علی، شرح اللمعة، تصحیح سید محمد کلانتر، ۱۳۸۶ق
5_ مختاری، رضا، الشهید الاول حیاته و آثاره، در جلد المدخل از موسوعة الشهید الاول، قم، مرکز العلوم و الثقافة الإسلامیة، ۱۴۳۰ق
6_ مختاری، رضا، مقدمه فقه ۴ درسنامه فقه برای طلاب پایه چهارم، قم، نشر دانش حوزه، ۱۳۹۷ش
7_ ناطقی، علیاوسط، مقدمة التحقیق موسوعة الشهید الثانی، ج۶، قم، المرکز العالی للعلوم و الثقافة الإسلامیة، ۱۴۳۴ق
8-محقق داماد، قواعد فقه، 1406ق، ج،4 ص97
9_ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، جلد9، چاپ سوم، بیروت، لبنان: نشر دارالفکر للطباعه و النشر
10_ راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، چاپ اول، بیروت انتشارات دارالعلم، 1992م- 1412ه.ق
11_ مالمیر، محمود و خسروشاهی، قدرت اهلل و مزیدي شرف آبادي، علی، تحلیل فقهی حقوقی اجبار و اکراه در زنا با رویکردي به لایحه قانونی مجازات اسلامی، فصلنامه علمی پژوهشی فقه و مبانی حقوق اسلامی، سال چهارم، شماره ،11 10
12_ موسوي خمینی، روح االله، تحریرالوسیله، جلد دوم،چاپ ششم، قم: انتشارات موسسه دارالعلم 1374
13_ نجفی، محمدحسن" جواهرالکلام حدود و تعزیرات " ترجمه دکتر اکبر نایب زاده، جلد اول و دوم، چاپ اول، تهران: خرسندي 1390
14_ اردبیلی حقوق جزای عمومی ج2 چ28 نشر میزان
15_جعفري لنگرودي، محمدجعفر، ترمينولوژي حقوق، تهران، كتابخانه ي گنج دانش1392
16_گلدوزيان، ايرج، محشاي قانون مجازات اسلامي، تهران، انتشارات مجد، چاپ اول، 1382
17_ميرمحمدصادقي، حسين، جرايم عليه اموال و مالكيت، تهران، نشر ميزان
18_محقق داماد، مصطفي، قواعد فقه (بخش جزايي)، تهران، مركز نشر علوم اسلامي، چاپ نوزدهم
19_ معين، محمد، فرهنگ فارسي، دوره ي شش جلدي، تهران، اميركبير، 1378 هـ.ق.
20_ مرعشي، سيدمحمدحسن، ديدگاه هاي نو در حقوق كيفري اسلام، تهران، انتشارات ميزان، چاپ اول، 1373
21_حر عاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه إلي تحصيل الشريعه، با تحقيق عبدالرحيم الرباني الشيرازي، بيروت، دارالحياء التراث العربي
22_حلي، ابن ادريس، محمدبن احمد، السرائر، الحادي لتحرير، الفتاوي، تهران، 1270 هـ.ق.
23_حلي، جعفربن حسن، (محقق اول)؛ شرايع الاسلام في الحرام الحلال، چاپ بيروت، (4 جلدي)
24_ خويي (آيت الله)، ابوالقاسم، مباني تكمله المنهاج، مطبعه الاداب، نجف، بي تا
25_طباطبايي، زين العابدين، شرح تبصره ي علامه آيت الله حلي، تهران، انتشارات تهران، 1349
26_ صادقي، هادي، جرايم عليه اشخاص، تهران، انتشارات ميزان،1401
27_ طوسي (شيخ الطائفه)، محمدبن حسن، المبسوط في فقه الاميه، المكتبه المرتضويه، تهران 1351
28_ الشربيني الخطيب، الشيخ محمد، مغني المحتاج إلي معرفه معاني المنهاج، بيروت زيبدي،
29-محمدمرتضي، تاج العروس، دارالمكتبه الحيات، بيروت، بي تا.
30-محمدي، ابوالحسن، ترجمه ي مالك الافهام في شرايع الاحكام، مركز نشر دانشگاهي، 1367
