ارزیابی تجمع میکروپلاستیکها در وزغ سبز (Bufotes sitibudus) به عنوان شاخص زیستی در چشمه بلاغ استان مرکزی با استفاده از AFM و FTIR
Keywords:
میکروپلاستیک, Bufotes sitibundus, شاخص زیستی, AFMAbstract
میکروپلاستیکها به عنوان آلایندههای پایدار محیطی، تهدیدی جدی برای اکوسیستمهای آبی و موجودات زنده محسوب میشوند. هدف این مطالعه، بررسی تجمع میکروپلاستیکها در وزغ سبز (Bufotes sitibundus) در چشمه بلاغ، شازند، استان مرکزی ایران و ارزیابی نقش دوزیستان به عنوان شاخص زیستی بود. نمونهبرداری از دو ایستگاه با کاربری متفاوت شامل ایستگاه گردشگری با فعالیت انسانی بالا (ایستگاه 1) و ایستگاه مرجع با حداقل اثر انسانی (ایستگاه 2) انجام شد. از هر ایستگاه ۱۰ وزغ بالغ به صورت تصادفی انتخاب گردید و محتویات دستگاه گوارش با استفاده از فلوشینگ در محل جمعآوری شد. ذرات میکروپلاستیکی پس از هضم با اسید نیتریک، با میکروسکوپ نوری مشاهده و بر اساس شکل، رنگ و اندازه دستهبندی شدند، سپس تعدادی ذره به صورت تصادفی برای بررسی سطح با AFM و شناسایی نوع پلیمر با دستگاه FTIR آنالیز شدند. نتایج نشان داد که میانگین تعداد میکروپلاستیکها در ایستگاه 1 (8/0 ± 6/3 ذره) به طور معناداری بیشتر از ایستگاه 2 (5/0 ± 7/1 ذره) بود (05/0p <). ذرات غالباً به صورت الیاف و قطعات با اندازه کمتر از 1 میلیمتر با رنگهای تیره بودند و تحلیل AFM نشان داد که ذرات ایستگاه 1سطحی ناهموار و تخریب جزئی بیشتری داشتند. شناسایی پلیمرها با دستگاه FTIR نشان داد که ذرات عمدتاً از PET و PES تشکیل شدهاند. یافتهها نشان میدهد که دوزیستان میتوانند شاخص زیستی حساس و عملی برای پایش آلودگی میکروپلاستیک در اکوسیستمهای آبی باشند و فعالیت انسانی و گردشگری تأثیر مستقیم بر تجمع میکروپلاستیکها دارد. این مطالعه با بهرهگیری از ترکیب روشهای نوآورانه مانند AFM و FTIR، تصویری جامع از وضعیت آلودگی ارائه میدهد و میتواند راهنمایی برای مطالعات آینده و مدیریت محیط زیست باشد.
Downloads
References
De Martini, L., Oneto, F., Pastorino, M.V., Salvidio, S., Buriola, E. and Bona, F., 2006. A
non-lethal method to sample gastrointestinal parasites from terrestrial salamanders.
Amphibia-Reptilia, 27(2), pp.278-280.
Jahedi, F., Dehbandi, R., Talepour, N., Jaafarzadeh Haghighi Fard, N., Ravanbakhsh, M.,
Jorfi, S., Ahmadi, M. and Maleki, R., 2025. Abundance, distribution, and ecological risks of
microplastics in urban and agricultural topsoil of Mian-Ab Plain, Iran. Discover Applied
Sciences, 7(7), p.667.
Najibzadeh, M., Kazemi, A., Hassan, H.U. and Esmaeilbeigi, M., 2024. Hazard assessment
of microplastics and heavy metals contamination in Levant frogs (Pelophylax bedriagae): a
bioindicator in Western Iran. Environmental Research, 262, p.119774.
Razeghi, N., Hamidian, A.H., Wu, C., Zhang, Y. and Yang, M. (2021). Scientific studies on
microplastics pollution in Iran: An in-depth review of the published articles. Marine
Pollution Bulletin, 162, p.111901.
Soltani, N., Amini-Birami, F., Keshavarzi, B., Moore, F., Busquets, R., Sorooshian, A., Javid,
R. and Shahraki, A.R., 2023. Microplastic occurrence in selected aquatic species of the
Persian Gulf: No evidence of trophic transfer or effect of diet. Science of The Total
Environment, 892, p.164685.
Tatlı, H. and Altunışık, A., 2025. Microplastic footprints in marsh frogs (Pelophylax
ridibundus) from two Turkish lakes. Environmental Sciences Europe, 37(1), p.88.
