اسب در آثار کهن: نمادی از قدرت و هویت در فرهنگهای مختلف
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18619115Keywords:
اسب, ادبیات کهن, تاریخ, فرهنگAbstract
اسب، همواره در تمدنهای کهن جایگاهی والا داشته است. این حیوان، فراتر از ابزاری برای جابهجایی یا جنگ، به نمادی از مفاهیمی چون قدرت، شجاعت، نجابت و آزادی بدل شده است. این نقش نمادین، به ویژه در آثار ادبی، اسطورهای و هنری تمدنهای گوناگون، به ویژه در فرهنگ ایرانی به وضوح قابل مشاهده است. هدف این پژوهش بررسی و تحلیل نقش و جایگاه اسب در ادبیات کهن، تاریخ و فرهنگ، هنر و تصویرگری، اسطورهها و افسانهها به منظور تبیین تاثیرات فرهنگی و اجتماعی آن بر جوامع مختلف است. برای یافتن این پرسش که نقش و جایگاه اسب در ادبیات کهن، تاریخ و فرهنگ، هنر و تصویرگری و اسطورهها و افسانهها چگونه تبیین میشود و چه تاثیری بر شکلگیری نمادها و مفاهیم فرهنگی در جوامع مختلف دارد؟ روش کتابخانهای مبتنی بر یادداشت برداری و استخراج مطالب از منابع متنوع را به کارگرفتیم. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که اسب، حیوانی نجیب، همواره نقش مهمی در تمدن بشری داشته و این حیوان نمادی از قدرت، نجابت، آزادی و پیوند با طبیعت بوده، نه فقط یک مرکب. اسب الهام بخش هنرمندان و نویسندگان، عنصری حیاتی در جنگها و فتوحات، بخشی از آداب و رسوم و نمادی مقدس در اسطورهها بوده است. در نهایت، اسب بخشی جدایی ناپذیر از هویت و فرهنگ بشری است و بررسی نقش آن، ما را به درک عمیقتری از تاریخ و هنر میرساند و اهمیت حفظ این میراث را یادآور میشود.
Downloads
References
1. زمان خدائی،م. (1388)،"خاستگاه و پیشینه تاریخی اسب ایرانی یا عرب،" نشریه پژوهش نامه تاریخ، دوره4،شماره14، بجنورد، 45-56.
2. ابراهیمی پور،آ. و صدرایی،ر. (1399)،"کنکاش مفاهیم نمادین رنگ اسب ها در شاهنامه فردوسی،" چهارمین کنفرانس بین المللی زبان، ادبیات، تاریخ و تمدن،تهران.
3. رضائی نبرد، ا. (1388)، "جایگاه اسب در آثار استاد محمود فرشچیان،"فصلنامهنگره، دوره4، شماره12، تهران،71-94.
4. قائمی،ف. و یاحقی،م.ج. (1388)،"اسب؛پرتکرارترین نمادینه ی جانوری در شاهنامه و نقش آن در تکامل کهن الگوی قهرمان،" نشریه متن پژوهی ادبی(زبان و ادب پارسی)، دوره13، شماره42، تهران،9-26.
5. سبزه کار،س. و خودداری نایینی،س. (1401)،"تبیین قواعد تصویرگری اسب در سه شاهنامه ی تیموری با تکیه بر متون اسب شناسی،"نشریه هنرهای زیبا-هنرهای تجسمی،دوره27،شماره3، تهران، 55-66.
6. صادقی،س. و قربانی،ح. ر. و هاشمی زرج آباد،ح. (1394) ،"بررسی و مطالعه نگاره اسب و سوارکاران بر روی سنگ نگاره های استان خراسان جنوبی،"دومین همایش ملی باستان شناسی ایران،مشهد.
7. رحیم پور،ش. (1394) ،"بررسی جایگاه اسب از اسطوره تا تداوم نقش آن بر فرش،"فصلنامه علمی نگارینه هنر اسلامی،شماره6،دوره2، بیرجند.
8. مظفری،ع. (1399)، "پیوند اسب و قهرمان در روایت های اساطیری و حماسی ایران،" نشریه کهن نامه ادب پارسی،دوره11،شماره2، تهران،295-315.
9. ذاکری،م. (1384) ،"رمزهای اساطیری،اسب در اساطیر،" نشریه کتاب ماه هنر، شماره85و86، تهران، 154-159.
10. عبداله پور، ع. ا. و صفرزاده سراسکانرود، م. و آقایی، ر. (1397). ،"اسب و صنایع وابسته به آن از نگاه اسلام،" کنگره بین المللی سلامت و صنعت اسب،سمنان.
11. عیسوی،ر. و محرم زاده،م. و محمدزاده،ح. (1389) ،"نگاهی به اسب و اسب سواری، مجلهی مطالعات ایرانی،" دوره9،شماره17،کرمان، 156-133.
12. متوسلی،ن. (1401) ،"ابرش کیانی(بررسی جایگاه اسب در شاهنامه ی فردوسی)،" نشریه زبان و ادب فارسی، دوره14، شماره51، سنندج،213-198.
13. نجفوند دریکوندی، ا. ر. و نجفوند دریکوندی، ا. ح. و حمادی،ح. (1402)،"تحلیل و بررسی اهمیت اسب در اقتصاد ایران باستان،" نشریه دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، دوره6، شماره61، ایلام، 61-52.
14. طالب پور،ف. و پرهام،م. (1388)، "جایگاه اسب در هنر ایران باستان،" مجله جلوه هنر،دوره1، شماره1، تهران، 5-12.
15. رضالو،ر. و آیرملو،ی. (1393)، "آیین تدفین اسب در میان اقوام سکایی مطالعه ی موردی گورستان خرم آباد مشگین شهر،" نشریه جامعه شناسی تاریخی، دوره6، شماره3، تهران،144-113.
16. شمیلی،ف. و شمس،ا. (1401) ، "اسب در نقاشی منصور قندریز: تحلیل نشانه-معناشناسانهی یک اثر ،" نشریه رهپویه هنر/هنرهای تجسمی، دوره5، شماره3، تهران، 78-71.
17. کریمی قره بابا، س. (1399)، "بررسی برخی نکات و اشارات اساطیری، حماسی و فولکلوریک مربوط به اسب در خمسهی نظامی گنجوی،" مجله بوستان ادب، دوره12، شماره3، شیراز، 266-241.
18. ماحوزی، م. (1377)، " اسب در ادبیات فارسی و فرهنگ ایرانی، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی،" دوره36، شماره2و3،تهران، 235-209.
19. حیدری،م. م. ر. و محسنی اردهالی،س. (1401)،" نگاهی به سیر تاریخی بازی اسب چوبی و ریشه های اسطوره ای آن به عنوان یکی از گونه های عروسک نمایشی در ایران،" نشریه تئاتر، دوره9، شماره91، تهران، 140-121.
20. کریمی فیروزجانی،ع. (1396)، "تحلیل جایگاه روایی اسب در تمدن های چین، ژاپن و ایران از دیدگاه نشانه معناشناسی گفتمانی،" نشریه جستارهای زبانی، دوره8، شماره6، تهران،351-327.
