نقش رواننژندی و خودشیفتگی در قلدری سایبری
Keywords:
قلدری سایبری, زورگویی سایبری, رواننژندی, خودشیفتگی, جامعهستیزی, سهگانه تاریکAbstract
اینترنت و استفاده از آن در قالب فضای مجازی و شبکههای اجتماعی را میتوان یکی از برترینترین دستاوردهای قرن در حوزه فناوری اطلاعات دانست که در ایجاد ارتباط میان فردی تاثیر بس عجیب و غیرقابل وصف ایجاد نموده و دنیای کنونی انسانها را به طور کامل متحول کرده و بسیاری از رفتارهای سنتی امروزه در فضای سایبری مشاهده میشود؛ که شامل رفتارهای بهنجار و نابهجار میباشند. از بین رفتارهای نابهنجاری که در فضای مجازی شیوع زیادی پیدا کرده، قلدری سایبری است. قلدری سایبری را میتوان از جمله رفتارهایی نام برد که با استفاده از تجهیزات الکترونیکی و فناوریهای نو پدید انجام میپذیرد و مهمترین ویژگی آن نبود ارتباط چهره به چهره بین فرد مهاجم و فرد قربانی است. پژوهش پیشرو با هدف بررسی نقش رواننژندی و خودشیفتگی در قلدری سایبری در بین دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن صورت گرفته است. پژوهش حاضر از نوع غیرآزمايشی با رويکرد مشاهدهای و با روش کمی انجام شد، که به روش همبستگی و با استفاده از طرح رگرسیون صورت پذیرفت. نمونههای موجود با روش نمونهگیری به صورت تصادفی در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامه تجربه قلدری - قربانی سايبری آنتیادو و همکاران و پرسشنامه صفات تاريک شخصیت جنیسون و ويستر پاسخ دادند.
نتایج این پژوهش بیان میکند؛ رواننژندی (بتا= ۲۳۱/۰) و خودشیفتگی (بتا= ۱۳۵/۰) به طور معنیداری قلدریکردن علیه دیگران را پیشبینی میکنند. یعنی دو صفت رواننژندی و خودشیفتگی نقش موثر و قابل توجهی در قلدریکردن علیه دیگران دارند.
آنچه از نتایج پژوهش حاضر به دست آمده است؛ ویژگیهای تاریک رواننژندی و خودشیفتگی به طور مستدل، مستند و موثری پیشبینی کننده زورگویی سایبری در میان دانشجویان میباشند. در عصر حاضر که فناوریهای نوظهور را باید جزیی از زندگی خود دانست، زورگویی در فضای سایبری روشی مدرن از رفتارهای خصمانه جهت بهرهکشی از افراد تاقی میشود. با این وجود، تقویت والدین در عرصه فضای مجازی و سواد رسانه امری ضروریست تا با آموزشهای لازم جهت همراهی خانوادهها با کاربران در هنگام استفاده از این فضای کم و بیش آلوده نهادینه شود.
Downloads
References
1. ابراهیمیبجدنی، فریده و بنیسی، پریناز. (1399)، "پیشبینی قلدری سایبری بر اساس ویژگیهای شخصیتی، هوش هیجانی و هوش معنوی در نوجوانان،" پیشرفتهای نوین در علوم رفتاری، 1-16.
2. حسینی، سیدهآمنه و زندی، محمدرضا و تدین، عباس. (1402)، "ضرورت سنجی جرم انگاری پدیده قلدری مجازی،" حقوق تطبیقی، 219-244.
3. میکاییلیمنیع، فرزانه و صالحی، مجتبی و احمدیخویی، شاهپور. (1396)، "سهگانه تاریک شخصیت در افراد مجرم و غیر مجرم: خودشیفتگي، ماكیاولیسم و جامعهستیزی،" روانشناسی بالینی و شخصیت، 113-126.
4. امیری، سهراب و یعقوبی، ابوالقاسم. (1395)، "ارزیابی ویژگی های روان سنجی مقیاس سه گانه تاریک شخصیت. پژوهشهای روانشناسی بالینی و مشاوره،" دانشگاه فردوسی مشهد، 77.
5. قلیپور، معصومه و صادقی، جمال و رضانژاد، فاطمه و سلیمانیمقدم، مرضیه. (1402)، "نقش واسطه ای سلامت معنوی در رابطه بین صفات تاریک شخصیتی با گرایش به قلدری سایبری در دانش آموزان متوسطه اول،" مطالعات روانشناختی نوجوان و جوان, 201-211.
6. میکاییلیمنیع، فرزانه و صالحی، مجتبی و احمدیخویی، شاهپور. (1396)، "سهگانه تاریک شخصیت در افراد مجرم و غیر مجرم: خودشیفتگي، ماكیاولیسم و جامعهستیزی،" روانشناسی بالینی و شخصیت، 113-126.
7. سعادت، سجاد و کلانتری، مهرداد و قمرانی، امیر. (1396)، "رابطه ویژگیهای شخصیت تاریک (قدرتطلبی، خودشیفتگی و رواننژندی) با خودکارآمدی تحصیلی،" راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، 255-262.
8. کوکلی، معصومه و عباسی، مژگان و رشیدیاصل، حامد و گلمحمدیان، ساناز. (1399) "تعیین نقش سهگانه تاریک شخصیت، عدم تحمل بلاتکلیفی، ابرازگری هیجان و اجتناب تجربی در پیشبینی رفتارهای پرخطر جنسی نوجوانان بزهکار،" رویش روانشناسی،200 -187.
9. باقریشیخانگفشه، فرزین و شباهنگ، رضا و کوکلی، معصومه و صدیقیان، سیده فرناز و علیزاده، دانیال. (1400)، "نقش سه گانه تاریک شخصیت و استحکام روانی در پی شبینی نگرش به دوپینگ بدنسازان،" روانشناسی ورزش، 13-1.
10. Zhang, Z., Bian, S., Zhao, H., & Qi, C. (2022). Dark triad and cyber aggression among Chinese adolescents during COVID-19: A moderated mediation model. Frontiers in Psychology, 1-9.
11. Asih, S. R., & Lutfiyah. (2023). The Dark Triad Personality Traits in Relation to Cyberbullying: The Role of Self-Esteem as a Mediator. ANIMA Indonesian Psychological Journal, 47-64.
12. Gajda, A., Moroń, M., Królik, M., Małuch, M., & Mraczek, M. (2023). The Dark Tetrad, cybervictimization, and cyberbullying: The role of moral disengagement. Current Psychology, 23413–23421.
13. بشرپور، سجاد و زردی، بهمن. (1398)، "خصوصیات روان سنجی مقیاس تجربه قلدری-قربانی سایبری در دانش-آموزان،" نشریه روانشناسی مدرسه، 43.
14. بگیانمرزی، محمدجواد و محمودیان، طاهره و قبادیان، مسلم. (1402)، "ویژگیهای روانسنجی و تحلیل عامل تأییدی پرسشنامه سه-گانه تاریک شخصیت در دانشآموزان،" مطالعات روانشناسی تربیتی، 164-138.
15. یوسفی، رحیم و پیری، فائزه. (1395)، "ویژگی های روان سنجی نسخه فارسی پرسشنامه دوجین کثیف،" مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، 67-76.
16. مقدسی کلیشمی، الهام و قدرتی میرکوهی، مهدی. (1402)، "رابطه حمایت اجتماعی با قلدری سایبری" سومین کنفرانس بین المللی سلامت، علوم تربیتی و روان شناسی.
.17 Teluma, A. R. (2022), Analyzing Cyberbullying with Dark Triad Theory and Zen’s Communication Psychology Perspective. Mataram University, 810-815.
18. Pabian, S., De Backer, C. J., & Vandebosch, H. (2015). Dark Triad personality traits and adolescent cyber-aggression. Personality and Individual Differences, 41-46.
