بررسی ویژگی‌های فیزیکی و الگوی رهایش عصاره سرخارگل در نانوحامل‌های لیپیدی

Abstract

گیاه سرخارگل (Echinacea angustifolia) یکی از گیاهان دارویی پرکاربرد است که ترکیبات مفید آن اثرات آنتی‌اکسیدانی و تقویت‌کننده سیستم ایمنی دارند. با این حال، این مواد طبیعی در برابر نور، حرارت و هوا ناپایدار بوده و به سرعت اثربخشی خود را از دست می‌دهند. قرار دادن این عصاره در نانوذرات چربی (لیپوزوم‌ها) می‌تواند راهکاری مؤثر برای محافظت از آن‌ها و کنترل سرعت خروجشان به محیط باشد. هدف از این مطالعه، ساخت نانوذرات لیپیدی پایدارشده با پلی‌اتیلن گلیکول (PEG) حاوی عصاره سرخارگل و بررسی ویژگی‌های فیزیکی و نحوه آزادسازی آن در آزمایشگاه بود.عصاره سرخارگل با اتانول استخراج شد و بیشترین جذب نوری آن تعیین گردید. نانوذرات با ترکیب لسیتین سویا، کلسترول و پلی‌اتیلن گلیکول به روش لایه نازک لیپیدی و با کمک امواج فراصوت (اولتراسونیک) ساخته شدند. اندازه ذرات، یکنواختی و بار سطحی نانوذرات با دستگاه DLS اندازه‌گیری شد. همچنین درصد به دام افتادن عصاره و میزان خروج آن در دو محیط اسیدی () و خنثی () طی ۷۲ ساعت ارزیابی گردید.بیشترین جذب نوری عصاره در طول موج ۲۵۴ نانومتر به دست آمد. میانگین اندازه نانوذرات ساخته‌شده ۸۳ نانومتر، شاخص پراکندگی 0.372 و بار سطحی -3.0 میلی‌ولت بود. میزان عصاره به دام افتاده در نانوذرات ۶۲ درصد محاسبه شد. بررسی رهایش نشان داد که خروج عصاره روندی پیوسته دارد؛ در ساعت ۹ به بیشترین مقدار خود رسید (میزان جذب 0.485 در محیط خنثی در مقایسه با 0.408در محیط اسیدی) و تا ۷۲ ساعت با شیب ملایم ادامه یافت.نانوذرات ساخته‌شده با اندازه بسیار کوچک (زیر ۱۰۰ نانومتر) و کارایی بالای ۶۲ درصد توانستند عصاره سرخارگل را به خوبی در خود نگهداری کرده و آن را به آرامی آزاد کنند. این سامانه بستر مناسبی برای پایدارسازی عصاره سرخارگل در مصارف دارویی و مکمل‌ها به شمار می‌رود.