تحلیل گفتمان مهدویت در مواجهه با تحریفات یهود در آخرالزمان

Authors

  • مجتبی فائق استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم Author
  • مهدی سلطان احمدی ریاست و عضو هیأت علمی اندیشکده امام هادی(ع) Author

Keywords:

گفتمان, مهدویت, یهود, تحریف

Abstract

این پژوهش با روش تحلیل گفتمان انتقادی (CDA) به بررسی گفتمان مهدویت در تقابل با تحریفات گفتمانی یهود در آخرالزمان می‌پردازد. با تأکید بر مبانی انسان شناختیِ کمال‌طلبیِ انسان، نشان داده می‌شود که آموزه‌های مکتب اهل‌بیت (علیهم‌السلام) در صفات رحمانیت، عالمیت، عزت و جمال، کارآمدترین مسیر برای نیل به سعادت است. در مقابل، گفتمان یهود تحریف‌شده (اعم از قدیم و جدید) با تأکید بر برتری ذاتی قوم، محدودیت قدرت الهی، تحریف حقایق، ترویج شهوات و اصالت دنیا، به عنوان مانعی جدی در مسیر کمال انسان عمل می‌کند. این مقاله با استناد به منابع قرآنی، روایی، تاریخی و مطالعات گفتمانی معاصر، ضمن تحلیل مؤلفه‌های این تقابل گفتمانی، به واکاوی راهکارهای گفتمان مهدوی برای مواجهه با این تحریفات در عصر حاضر می‌پردازد. یافته‌ها حاکی از آن است که گفتمان مهدویت با محوریت توحید، معاد، ولایت و عدالت، نه تنها آلترناتیوی کامل در برابر گفتمان انحرافی یهود ارائه می‌دهد، بلکه آن را به عنوان «شیطان انسی» و شدیدترین دشمن مؤمنان معرفی می‌کند، قرینه‌ای که قرآن کریم نیز در آیه ۸۲ سوره مائده بر آن صحه می‌گذارد.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biographies

  • مجتبی فائق, استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

        

  • مهدی سلطان احمدی, ریاست و عضو هیأت علمی اندیشکده امام هادی(ع)

        

References

فهرست منابع

الف) منابع فارسی و عربی:

- قرآن کریم.

-ابن عربی، محیی الدین (بی‌تا). الفتوحات المکیه. بیروت: دارصادر.

-اسپینوزا، باروخ (1677م). اخلاق. تهران:تمدن علمی.

-تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد (۱۳۶۶). غرر الحکم و درر الکلم. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.

-جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۶). مبادی اخلاق در قرآن. قم: اسراء.

-حسینی زبیدی، مرتضی (۱۴۱۴ ق). تاج العروس من جواهر القاموس. بیروت: دارالفکر.

-دورانت، ویل (۱۳۷۸). تاریخ تمدن. ترجمه گروه مترجمان. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

-سجادی، سیدجعفر (۱۳۹۸). فرهنگ اصطلاحات فلسفی ملاصدرا. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

-صدوق، محمد بن علی (۱۳۹۵ ق). کمال الدین و تمام النعمه. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.

-طباطبایی، سیدمحمدحسین (۱۳۹۳ ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: جامعه مدرسین.

-طبرسی، فضل بن حسن (۱۳۷۲). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. تهران: ناصرخسرو.

-طوسی، محمد بن حسن (۱۴۱۱ ق). الغیبه. قم: مؤسسه المعارف الاسلامیه.

-عیاشی، محمد بن مسعود (۱۳۸۰ ق). تفسیر العیاشی. تهران: المکتبه العلمیه الاسلامیه.

-قرطبی، محمد بن احمد (۱۳۶۴). الجامع لأحکام القرآن. تهران: ناصرخسرو.

-قمی، عباس (۱۳۷۸). مفاتیح الجنان. ترجمه موسوی دامغانی. قم: مسجد مقدس جمکران.

-کلینی، محمد بن یعقوب (۱۴۰۷ ق). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.

-مجلسی، محمدباقر (۱۴۰۳ ق). بحار الانوار. بیروت: داراحیاء التراث العربی.

-مرتضوی، سیدضیاء (۱۳۸۷). یهودشناسی. قم: کتابستان.

-مصباح یزدی، محمدتقی (۱۳۷۸). آموزش عقاید. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.

-مطهری، مرتضی (۱۳۷۷). مجموعه آثار. تهران: صدرا.

-مفید، محمد بن محمد (۱۴۱۳ ق). الارشاد. قم: کنگره جهانی شیخ مفید.

-ملاصدرا (صدرالدین شیرازی) (۱۳۷۵). الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.

-مسعودی، علی بن حسین (۱۳۷۴). مروج الذهب و معادن الجوهر. ترجمه ابوالقاسم پاینده. تهران: علمی و فرهنگی.

-نعمانی، محمد بن ابراهیم (۱۳۹۷ ق). الغیبه. تهران: صدوق.

-ورام بن ابی الفراس(1368). تنبیه الخواطر و نزهة النواظر. تهران: دارالکتب الاسلامیة.

ب) منابع لاتین:

- Buna, R. (2002). The Dangers of Talmudic Judaism. New York: A&B Publishers.

-Cohen, N. (1999). The Protocols of the Elders of Zion: A Century of Myths. London: Routledge.

-Fairclough, N. (1995). Critical Discourse Analysis: The Critical Study of Language. London: Longman.

-Faegh, M. (2023). The Place of Intelligence in Human Training from The Viewpoint of Islamic Doctrine. PAKISTAN ISLAMICUS (An International Journal of Islamic & Social Sciences), 3(1), 01-19.

-Faegh, M. (2023). PATHOLOGY OF INEFFICIENT MANAGEMENT IN ISLAMIC DOCTRINE. PATHOLOGY, 3(02).

-Faegh, M. (2023). Pathology of Judges from the Perspective of Islamic Taught. Global Journal of Arts Humanity and Social Sciences ISSN, 2583, 2034.

-Foucault, M. (1976). The History of Sexuality, Volume 1: An Introduction. New York: Vintage Books.

-Hart, M., & Negri, A. (2000). Empire. Cambridge: Harvard University Press.

-Hirsch, S. R. (1987). The Nineteen Letters. New York: Feldheim Publishers.

-Lenin, V. I. (1916). Imperialism, the Highest Stage of Capitalism. Petrograd.

-Marcuse, H. (1964). One-Dimensional Man: Studies in the Ideology of Advanced Industrial Society. Boston: Beacon Press.

-Nasr, S. H. (2004). The Heart of Islam: Enduring Values for Humanity. New York: HarperOne.

-Sartre, J. P. (1948). Anti-Semite and Jew. New York: Schocken Books.

-Schumann, O. (2004). A Historical Overview of Jewish-Muslim Relations. London: I.B. Tauris.

-Weber, M. (1905). The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism. London: Routledge.

-Wodak, R., & Meyer, M. (Eds.). (2016). Methods of Critical Discourse Studies (3rd ed.). London: Sage Publications.

ج) مقالات:

- احمدی، بابک (۱۳۸۵). «تحلیل گفتمان چیست؟». فصلنامه ارغنون، شماره ۲۷، صص ۱۵-۴۵.

- حسینی درونکلایی، سیده زهرا، رستمی، مرضیه(1402)، بررسی نقش و جایگاه مهدویت در شکل گیری تمدن اسلامی، همایش ملی مهدویت، انقلاب اسلامی و تمدن نوین اسلامی، 307-315.

-رضوی، سیدعباس (۱۳۹۲). «تحریف در ادیان ابراهیمی با تأکید بر یهود». فصلنامه هفت آسمان، شماره ۵۸، صص ۷-۳۲.

-شجاعی زند، علیرضا (۱۳۸۴). «سکولاریسم به مثابه گفتمان». فصلنامه نقد و نظر، شماره ۳۷-۳۸، صص ۱۷۹-۲۱۰.

-فائق, & روشن. (2025). بررسی و تحلیل فقهی شیوه‌نامة احراز توبه، مصوب 1403، با تأکید بر قرآن و روایات. مجله علمی, 21(4), 301-313.‎

-فیرحی، داود (۱۳۸۸). «قدرت و گفتمان در اندیشه سیاسی اسلامی». فصلنامه علوم سیاسی، شماره ۴۵، صص ۷-۳۴.

-کچوییان، حسین (۱۳۸۷). «تحلیل گفتمان انتقادی و مطالعات ایدئولوژی». فصلنامه تحقیقات فرهنگی، دوره ۱، شماره ۱، صص ۱۳۱-۱۶۰.

-لکزایی، نجف (۱۳۸۹). «آخرالزمان در ادیان ابراهیمی». فصلنامه هفت آسمان، شماره ۴۷، صص ۲۹-۵۸.

-محمدی، منوچهر (۱۳۸۰). «بررسی تاریخی روابط اسلام و یهود». فصلنامه تاریخ و تمدن اسلامی، شماره ۱، صص ۱۲۳-۱۵۰.

-میراحمدی، منصور (۱۳۸۶). «مهدویت و دشمن شناسی». فصلنامه انتظار موعود، شماره ۲۳، صص ۱۵۵-۱۸۰.

د) منابع مرتبط با پروتکل‌ها و صهیونیسم:

- برگ، مایر (۱۳۵۷). تاریخ یهود. ترجمه عباس رمضانی. تهران: کتابفروشی ادب.

-دورانت، ویل (۱۳۷۳). تاریخ تمدن: عصر ایمان. ترجمه ابوالقاسم طاهری. تهران: آموزش انقلاب اسلامی.

-ساندرز، جی. (۱۳۸۲). صهیونیسم و فلسطین. ترجمه محمدحسین آریا. تهران: امیرکبیر.

-صدر، سیدکاظم (۱۳۷۹). پروتکل‌های دانشوران صهیون: واقعیت یا افسانه. تهران: اطلاعات.

-عیسوی، چارلز (۱۳۶۲). تاریخ اقتصادی خاورمیانه. ترجمه یعقوب آژند. تهران: گستره.

-گراetz, H. (1891). History of the Jews. Philadelphia: Jewish Publication Society.

-لومبارد، موریس (۱۳۷۷). طلای سیاه: تاریخ پول و بانکداری. ترجمه فرهنگ رجایی. تهران: علمی و فرهنگی.

-مکاتب، جان (۱۳۸۱). صهیونیسم در مسیر تاریخ. ترجمه احمد آرام. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

-نوردن، هرمان (۱۳۴۶). یهودیان در عصر امپریالیسم. ترجمه محمد قاضی. تهران: خوارزمی.

-وایز، هاینتس (۱۳۶۹). منشأ سرمایه‌داری. ترجمه شاپور بهیان. تهران: دانشگاه تهران.

ه) منابع فلسفی و عرفانی مرتبط:

- حائری یزدی، مهدی (۱۳۶۰). کاوش‌های عقل عملی. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

-دوانی، جلال الدین (۱۳۷۶). اخلاق جلالی. تصحیح عبدالله نورانی. تهران: اطلاعات.

-شهرزوری، شمس الدین (۱۳۸۳). شرح حکمه الاشراق. تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.

-شیرازی، قطب الدین (۱۳۸۴). دره التاج. تصحیح سیدمحمد مشکوه. تهران: حکمت.

-فیض کاشانی، محمد محسن (۱۴۰۶ ق). الحقائق فی محاسن الاخلاق. قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.

Downloads

Published

2026-08-22

How to Cite

تحلیل گفتمان مهدویت در مواجهه با تحریفات یهود در آخرالزمان. (2026). Development Engineering Conferences Center Articles Database, 3(13). https://pubs.bcnf.ir/index.php/Articles/article/view/1719