باززنده‌سازی تطبیقی آب‌انبارهای قشم (برکه‌ها) با رویکرد بازآفرینی فرهنگ‌مبنا و گردشگریِ تاب‌آور در اقلیم گرم و مرطوب»
Keywords:
قشم, برکه, بازآفرینی فرهنگ‌مبنا, گردشگری تاب‌آورAbstract
جزیره قشم به‌عنوان یکی از مهم‌ترین پهنه‌های تاریخی و فرهنگی جنوب ایران، واجد آب‌انبارها و برکه‌هایی است که در گذشته نقش مؤثری در تأمین آب، سامان‌دهی زیست محلی و شکل‌دهی به هویت فضایی و اجتماعی سکونتگاه‌ها داشته‌اند. این سازه‌ها در کنار کارکرد زیربنایی خود، بازتابی از دانش بومی، انطباق اقلیمی و نظام معیشتی ساکنان منطقه نیز به شمار می‌روند. با این حال، در دهه‌های اخیر، به‌دلیل تغییر الگوهای زیست، کاهش کارکردهای سنتی، فرسودگی کالبدی و غلبه گردشگری مصرف‌گرا، بخش قابل‌توجهی از این عناصر تاریخی دچار رکود عملکردی و گسست از زندگی روزمره شده‌اند. پژوهش حاضر با هدف باززنده‌سازی تطبیقی آب‌انبارهای قشم، به‌ویژه برکه‌های روستای کووه‌ای، تلاش می‌کند امکان بازآفرینی این سازه‌ها را در چارچوب رویکرد بازآفرینی فرهنگ‌مبنا و گردشگری تاب‌آور بررسی کند. روش تحقیق، کیفی-تحلیلی بوده و بر پایه مطالعه زمینه، تحلیل رفتار فضایی، بررسی ظرفیت‌های فرهنگی و ارزیابی SWOT سامان یافته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که برکه‌ها دارای ظرفیت‌های بالقوه‌ای در حوزه میراث فرهنگی، تجربه اقلیمی، گردشگری فرهنگی و تقویت هویت محلی هستند و می‌توانند از طریق مداخله حداقلی و تعریف کاربری‌های سازگار، به فضاهایی فعال و معنا‌دار تبدیل شوند. در نهایت، راهبردهایی همچون ایجاد مسیر فرهنگی آب، موزه زنده آب، گالری هنر بومی و سن اجرای موسیقی محلی به‌عنوان پیشنهادهای اصلی طرح ارائه می‌شود.
Downloads
