1405بررسی کیفی آب آشامیدنی شهرستان رفسنجان با تأکید بر پارامترهای شیمیایی و ارزیابی ریسک سلامت

Abstract

مقدمه: آب آشامیدنی سالم یکی از اساسی‌ترین نیازهای سلامت عمومی است و کیفیت آن به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است با هدف بررسی کیفیت آب آشامیدنی چهار نقطه مختلف شهرستان رفسنجان (بخش اعصاب زنان، روستای عرب‌آباد در حومه شرقی، شرکت شهرسازی شهرداری در بلوار خلیج‌فارس حومه غربی، و مهدی‌آباد در بلوار ولی‌عصر) از نظر پارامترهای فلوراید، منگنز، آلومینیوم، آهن، پتاسیم، نیترات، سولفات و نیتریت انجام شده است.

روش‌ها: داده‌های غلظتی حاصل از نمونه‌برداری از چهار نقطه مذکور با استانداردهای ملی ایران (مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، استاندارد ۱۰۵۳) و رهنمودهای سازمان بهداشت جهانی (WHO) مقایسه گردید. همچنین مروری بر مطالعات پیشین در ایران و جهان و تأثیرات هر یک از پارامترهای شیمیایی بر سلامت جمعیت هدف انجام شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که غلظت نیترات در تمامی نمونه‌های آب، در دامنه‌ای بین ۱ تا ۱۰ میلی‌گرم بر لیتر قرار دارد که این مقدار بسیار پایین‌تر از حد مجاز تعیین‌شده توسط سازمان بهداشت جهانی (۵۰ میلی‌گرم بر لیتر) است. در خصوص فلوراید، اگرچه میانگین غلظت آن در محدوده مجاز گزارش شده، اما در برخی نقاط نمونه‌برداری، غلظت‌هایی تا ۱۰ میلی‌گرم بر لیتر نیز مشاهده شده است که در صورت تأیید نهایی، به‌طور چشمگیری بالاتر از حد مجاز سازمان بهداشت جهانی (۵/۱ میلی‌گرم بر لیتر) خواهد بود و نیازمند توجه ویژه است. غلظت سولفات نیز در بازه‌ای بین ۴۰۴ تا ۶۳۴ میلی‌گرم بر لیتر متغیر بوده؛ اگرچه این مقدار در برخی موارد از حد مطلوب استاندارد ملی ایران (۲۰۰ میلی‌گرم بر لیتر) فراتر رفته، اما همچنان زیر حداکثر مجاز همان استاندارد (۴۰۰ میلی‌گرم بر لیتر) و همچنین زیر حد مجاز سازمان بهداشت جهانی (۵۰۰ میلی‌گرم بر لیتر) قرار دارد. سایر پارامترهای شیمیایی اندازه‌گیری‌شده شامل آهن، منگنز، آلومینیوم، پتاسیم و نیتریت، همگی در محدوده مجاز استانداردهای ملی و بین‌المللی بوده و از نظر سلامت عمومی نگرانی جدی ایجاد نمی‌کنند.

نتیجه‌گیری: اگرچه بیشتر پارامترهای اندازه‌گیری‌شده در محدوده مجاز استانداردهای ملی و بین‌المللی قرار دارند، اما غلظت بالای فلوراید در برخی نقاط و سولفات در برخی دیگر نیازمند توجه ویژه و پایش مستمر است. با توجه به اینکه بالای ۸۷٪ از منابع آب زیرزمینی دشت رفسنجان برای مصارف شرب نامناسب گزارش شده‌اند，مدیریت پایدار منابع آب و تصفیه مناسب آب آشامیدنی در این منطقه یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.