کارآفرینی در محدودیت: تبیین الگوی «بریکولاژ کارآفرینانه» در بازارهای گوشه‌ای (مورد مطالعه: اکوسیستم صنعت اگزوز خودروخراسان)

Abstract

در ادبیات نوین کارآفرینی، مفهوم «بریکولاژ» (Bricolage) به مثابه هنرِ «خلق ارزش از هیچ» و استراتژی غلبه بر محدودیت‌های شدید منابع شناخته می‌شود. با این حال، چگونگی تبدیل این رفتار بداهه به یک مدل کسب‌وکار پایدار در صنایع فنی و استانداردمحور، همچنان نیازمند واکاوی است. این پژوهش با هدف تبیین پویایی‌های «کارآفرینی بریکولاژی» در اکوسیستم صنعت اگزوز خودرو تدوین شده است؛ صنعتی که در آن بازیگران خُرد با چالش‌های دوگانه محدودیت سرمایه و الزامات فنی روبرو هستند.روش پژوهش، مرور سیستماتیک-روایتی بر روی ۷۲ منبع منتخب (۲۰۰۰-۲۰۲۴) با رویکرد تحلیل محتوای کیفی است. یافته‌ها منجر به ارائه یک چارچوب مفهومی چهاربعدی شد که فرآیند تبدیل «ضایعات و محدودیت‌ها» به «فرصت‌های کارآفرینانه» را تشریح می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که کارآفرینان این حوزه (شامل تیونرها و قطعه‌سازان کارگاهی) با عبور از منطق کلاسیک مدیریت، از طریق مکانیزم‌هایی همچون «بازتعریف منابع»، «منطق امکان‌گرایی» (Effectuation) و «مشروعیت‌سازی در بازارهای گوشه‌ای»، دست به خلق ارزش می‌زنند. این مقاله در نهایت استدلال می‌کند که بریکولاژ در صنعت خودرو، نه یک فعالیت حاشیه‌ای، بلکه پیشرانه‌ای برای تحقق اقتصاد چرخشی و نوآوری‌های مقرون‌به‌صرفه درسطح بنگاه‌های کوچک و متوسط (SMEs) است.