تواناییهای پنهان مغز: علم انعطافپذیری عصبی و مداخلات مؤثر در حفظ عملکرد شناختی(مرور روایتی)
کلمات کلیدی:
انعطافپذیری عصبی, عملکرد شناختی, سالمندان, توانبخشی شناختیچکیده
انعطافپذیری عصبی به عنوان ظرفیت ذاتی مغز برای بازسازی ساختاری و عملکردی، نقش محوری در حفظ تواناییهای شناختی در طول عمر ایفا میکند. این مقاله مروری روایتی بر اساس ۲۰ مطالعه منتشرشده در سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ تدوین شده است که بهطور جامع مکانیسمهای انعطافپذیری عصبی و مداخلات مبتنی بر شواهد را بررسی میکند. علیرغم پیشرفتهای قابلتوجه در درک مبانی نوروبیولوژیک انعطافپذیری، شکافهای پژوهشی قابلملاحظهای در زمینه یکپارچهسازی رویکردهای چندوجهی و تعیین پروتکلهای بهینه مداخلهای برای جمعیتهای مختلف سالمندان وجود دارد. این مرور با بهرهگیری از روششناسی منظم و معیارهای ورود دقیق، مطالعات را بر اساس انواع مداخلات دستهبندی و الگوهای اثربخشی را تحلیل کرده است. یافتهها نشان میدهد که ترکیب مداخلات شناختی، فیزیکی و اجتماعی، اثرات سینرژیک بر نوروپلاستیسیتی و عملکرد شناختی دارد، اما چالشهای روششناختی و محدودیتهای ابزارهای ارزیابی همچنان پایایی نتایج را تحتتأثیر قرار میدهد. اهمیت این مطالعه در ارائه چارچوب جامع برای طراحی برنامههای پیشگیری و درمانی مبتنی بر شواهد جهت حفظ سلامت شناختی سالمندان و تأخیر در روند اختلالات نورودژنراتیو نهفته است.
دانلودها
