تبیین فرایند روان‌شناختی پذیرش ازدواج مجدد والد از سوی نوجوانان: ارائه مدل مفهومی مبتنی بر تجربه زیسته

Abstract

هدف پژوهش حاضر، تبیین فرایند روان‌شناختی پذیرش ازدواج مجدد والد از سوی نوجوانان و ارائه یک مدل مفهومی مبتنی بر تجربه زیسته آنان بود. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شد. جامعه آماری شامل نوجوانان دختر و پسری بود که والدین آنان پس از طلاق، ازدواج مجدد را تجربه کرده بودند. نمونه‌گیری به صورت هدفمند انجام شد و گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته تا رسیدن به اشباع نظری(۱۸ نوجوان) ادامه یافت. داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل داده‌ها نشان داد پذیرش ازدواج مجدد والد، فرایندی تدریجی و چندمرحله‌ای است که از آشفتگی اولیه و تعارض وفاداری آغاز شده و در ادامه از مسیر مقاومت، فاصله‌گیری یا مذاکره عاطفی عبور می‌کند و نهایتاً به پذیرش پایدار، پذیرش مشروط یا مقاومت مزمن منتهی می‌شود. یافته‌ها حاکی از آن است که مسائل عاطفی نوجوانان در این فرایند، نسبت به ابعاد رفتاری و اجتماعی برجسته‌تر بوده و تعارض وفاداری نسبت به والد زیستی نقش محوری در شکل‌گیری پذیرش یا عدم پذیرش ایفا می‌کند. بر اساس نتایج، مدل مفهومی پیشنهادی پژوهش می‌تواند در مداخلات مشاوره‌ای خانواده‌های بازساخت‌یافته مورد استفاده قرار گیرد و به والدین و متخصصان حوزه سلامت روان در تسهیل فرایند سازگاری نوجوانان کمک نماید.