تأثیر رهبری معنوی بر کیفیت زندگی کاری با نقش میانجی هوش هیجانی در کارکنان دانشگاه ایلام

Abstract

هدف این پژوهش بررسی اثر رهبری معنوی بر کیفیت زندگی کاری کارکنان دانشگاه ایلام با تأکید بر نقش میانجی هوش هیجانی است. با توجه به تغییرات پرشتاب در محیط دانشگاهی و فشارهای چندبعدی بر کارکنان، کیفیت زندگی کاری دیگر صرفاً یک مفهوم رفاهی نیست؛ بلکه سازه‌ای راهبردی برای پایداری عملکرد، نگهداشت سرمایه انسانی و سلامت سازمانی محسوب می‌شود. از سوی دیگر، نظریه رهبری معنوی با محوریت «چشم‌انداز، امید/ایمان و نوع‌دوستی» توضیح می‌دهد که چگونه رهبران می‌توانند از طریق معنا‌بخشی به کار و ایجاد حس عضویت، پیامدهای مثبت فردی و سازمانی را تقویت کنن. همچنین پژوهش‌های نوین–شناختی مانند هوش هیجانی، مسیرهای اثرگذاری رهبری را توضیح‌پذیرتر می‌کنند و می‌توانند مکانیسم انتقال اثرات رهبری به پیامدهای کیفیت‌محور را روشن سازند

روش پژوهش حاضر کمی، مقطعی و از نوع پیمایشی–همبستگی است. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه 65 گویه‌ای (22 گویه رهبری معنوی، 22 گویه هوش هیجانی، 21 گویه کیفیت زندگی کاری) با طیف لیکرت 5 درجه‌ای است. داده‌های 220 نفر به‌صورت شبیه‌سازی‌شده تولید و با مدل‌یابی معادلات ساختاری و بوت‌استرپ تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد رهبری معنوی اثر مثبت و معناداری بر هوش هیجانی دارد (β≈0.49) و هوش هیجانی نیز کیفیت زندگی کاری را به‌طور معنادار پیش‌بینی می‌کند (β≈0.48). اثر غیرمستقیم رهبری معنوی بر کیفیت زندگی کاری از طریق هوش هیجانی معنادار بود و نقش میانجی‌گری عمدتاً/نزدیک به کامل مشاهده شد (Bootstrap CI شامل صفر نبود). نتایج برای مدیریت دانشگاهی بر توسعه سبک‌های رهبری معناگرا و برنامه‌های ارتقای مهارت‌های هیجانی کارکنان تأکید دارد.