نقش سبک‌های دلبستگی، حمایت اجتماعی ادراک‌شده و تاب‌آوری روانشناختی در پیش‌بینی نارسایی‌های شناختی سالمندان

Abstract

مقدمه: نارسایی‌های شناختی از چالش‌های شایع دوره سالمندی هستند که می‌توانند استقلال فردی و کیفیت زندگی سالمندان را تحت تأثیر قرار دهند. در این میان، عوامل روان‌شناختی و اجتماعی نقش مهمی در بروز یا پیشگیری از این مشکلات دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سبک‌های دلبستگی، حمایت اجتماعی ادراک‌شده و تاب‌آوری روان‌شناختی در پیش‌بینی نارسایی‌های شناختی سالمندان انجام شد.

روش پژوهش: این مطالعه از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل سالمندان 60 سال و بالاتر شهر قدس در سال 1404 بود که از میان آنان 370 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه نارسایی‌های شناختی برادبنت، مقیاس حمایت اجتماعی ادراک‌شده زیمت، مقیاس تاب‌آوری کانر و دیویدسون و پرسشنامه سبک‌های دلبستگی کولینز و رید بود. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه در نرم‌افزار SPSS-27 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که حمایت اجتماعی ادراک‌شده و تاب‌آوری روان‌شناختی با نارسایی‌های شناختی رابطه منفی و معنادار دارند (p<0.05). همچنین سبک دلبستگی اضطرابی با نارسایی‌های شناختی رابطه مثبت و معنادار و سبک دلبستگی ایمن رابطه منفی و معنادار نشان داد، در حالی که سبک دلبستگی وابسته رابطه معناداری نداشت (p>0.05). نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که متغیرهای پژوهش در مجموع 81 درصد از واریانس نارسایی‌های شناختی را تبیین می‌کنند (R²=0.611، p<0.001).

نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که عوامل روان‌شناختی و اجتماعی، به‌ویژه تاب‌آوری روان‌شناختی، حمایت اجتماعی ادراک‌شده و سبک‌های دلبستگی، نقش مهمی در پیش‌بینی نارسایی‌های شناختی سالمندان دارند. بنابراین، طراحی مداخلات مبتنی بر تقویت منابع حمایتی و روان‌شناختی می‌تواند در بهبود عملکرد شناختی و ارتقای سلامت سالمندان مؤثر باشد.