بررسی میزان ریشهزایی و شیشهای شدن ریزنمونههای رقم کوکر-312 در شرایط درون شیشهای
Keywords:
پنبه, کشت بافت, ریشه زایی, عدم زندهمانی, آلودگیAbstract
پنبه که به حق طلای سفید نام گرفته بیاغراق یکی از قدیمیترین و مهمترین گیاهان لیفی بهشمار میرود. الیاف پنبه دارای خصوصیات منحصر به فردی است که هیچ ماده مصنوعی نمیتواند با آن رقابت کند. به خاطر طبيعت ريکالسيترانت اغلب ارقام پنبه در کشت بافت، در سيستمهاي باززايي با محدوديت مواجه است؛ در نیتجه يک سيستم باززايي مناسب و كارآمد و همچنین رفع موانع و عوامل محدودکننده پیش روی آن جهت گسترش روشهاي مهندسي ژنتيک در پنبه ضروري است. اين تحقيق که در آزمايشگاه بيوتکنولوژي و کشت بافت مؤسسه تحقيقات پنبه کشور واقع در شهرستان گرگان انجام شد؛ ریزنمونههای مختلف حاصل از گیاهچههای هفت روزه پنبه رقم کوکر-312 بر روی محیط کشت MS حاوی 5 ترکیب متفاوت از تنظیمکنندههای رشد گیاهی NAA و Kin در قالب طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس درصد ریشهزایی و شیشهای شدن تحت تاثیر نوع ریزنمونه، ترکیبات هورمونی و اثرات متقابل آنها در سطح 1 و 5 درصد معنیدار شد. بر اساس نتایج مقایسه میانگین، محور زیر لپه و برگ لپهای بالاترین ریشهزایی و جوانه انتهایی و محور زیر لپه بیشترین شیشهای شدن را نشان داد. ریزنمونه محور زیرلپه در محیط کشت حاوی 2 میلی گرم بر لیتر کینتین بیشترین عدم زندهمانی و شیشهای شدن را نشان داد. نوع ریزنمونه و ترکیبات هورمونی و اثرات متقابل آنها بر روی درصد آلودگی تاثیری نداشتند. این نتایج از جنبه رفع عوامل محدود کننده کشت بافت در شرایط درون شیشهای، به عنوان پیش زمینه مناسب برای هدفهای اصلاحی گیاه پنبه اهمیت دارد.