ارزیابی انرژی، ردپای کربن و چرخه حیات در تولید روغن‌های گیاهی و بیودیزل

Authors

  • نوشین قلی پور زنجانی پژوهشگاه استاندارد ، گروه پژوهشی پتروشیمی و پلیمر، کرج Author

Keywords:

دانه های روغنی, ردپای کربن, روغن های خوراکی, بیودیزل

Abstract

این مطالعه با رویکرد ارزیابی چرخه حیات (LCA) و با تأکید بر کمّی‌سازی مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه‌ای، فرآیندهای تولید روغن‌های گیاهی و بیودیزل را در یک واحد صنعتی واقعی تحلیل کرده است. محاسبات بر اساس داده‌های مصرف سالانه الکتریسیته، گاز طبیعی و نفت‌گاز در مراحل روغن‌کشی، تصفیه و بسته‌بندی انجام شده و با استفاده از ضرایب نشر استاندارد، ردپای کربن هر بخش برآورد گردیده است. نتایج نشان می‌دهد که سهم انتشار مربوط به حمل‌ونقل دانه خام و روغن تصفیه‌شده اهمیت دارد  و مصرف مستقیم انرژی در کارخانه شامل الکتریسیته، گاز و سوخت مایع تنها ۹,۴۶۷ تن از کل انتشار را تشکیل می‌دهد. متوسط ردپای کربن نهایی برای هر تن روغن خوراکی تولیدی ۵.۵۴ تن دی‌اکسیدکربن معادل محاسبه شده که با دامنه گزارش‌شده در مطالعات جهانی همخوانی دارد. در بخش تولید بیودیزل، فرآیند ترانس‌استریفیکاسیون با کاتالیست‌های همگن و ناهمگن به عنوان روش برتر از نظر مصرف انرژی و بازده واکنش معرفی شده، هرچند که نیازمند تصفیه اولیه روغن و کنترل دقیق شرایط عملیاتی است. فناوری‌های نوین مانند استخراج اولتراسونیک، مایکروویو و تصفیه فیزیکی با کاهش مراحل فرآوری و مصرف انرژی حرارتی و شیمیایی، پتانسیل بالایی برای بهینه‌سازی انرژی در خطوط تولید دارند. همچنین استفاده از به‌کارگیری انرژی‌های تجدیدپذیر نظیر خورشید و زیست‌توده در مقیاس مزرعه، می‌تواند تا ۰.۲۷۴ تن به ازای هر تن دانه، از انتشار مرتبط با مرحله کشاورزی بکاهد. در سطح کلان، تحقق اقتصاد دورانی و کاهش ردپای انرژی این صنعت مستلزم یکپارچه‌سازی سیستم‌های ارزیابی، بهینه‌سازی زنجیره تأمین و گذار تدریجی به مواد اولیه با کربن پایین و انرژی‌های تجدیدپذیر است.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

  • نوشین قلی پور زنجانی, پژوهشگاه استاندارد ، گروه پژوهشی پتروشیمی و پلیمر، کرج

       

Downloads

Published

2026-05-20

How to Cite

ارزیابی انرژی، ردپای کربن و چرخه حیات در تولید روغن‌های گیاهی و بیودیزل. (2026). Development Engineering Conferences Center Articles Database, 3(11). https://pubs.bcnf.ir/index.php/Articles/article/view/1361