تحلیل رفتار هیدرولیکی قطعات سفالی متخلخل اصلاح‌شده با اکسیدهای مس و روی در سیستم آبیاری زیرسطحی

Abstract

آبیاری زیرسطحی به‌عنوان یکی از روش‌های نوین بهینه آبیاری به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک است. در آبیاری زیرسطحی، نازل‌ها نقش کلیدی در تعیین رفتار جریان، یکنواختی توزیع و عملکرد سیستم دارند. بدین منظور در این پژوهش اثر غلظت‌های ادغام‌شده اکسید مس و روی بر رفتار هیدرولیکی قطعات سفالی زیرسطحی بررسی شد. تیمارها شامل سطوح مختلف غلظت‎های اکسید روی و مس شامل کنترل (مس ۰ و روی ۰)، روی ۵۰۰۰ و مس صفر پی‌پی‌ام، روی ۵۰۰۰ و مس ۵۰۰۰  پی‌پی‌ام (CuO5-ZnO5)، روی ۵۰۰۰ و مس ۱۰۰۰۰ پی‌پی‌ام (CuO10-ZnO5)، روی ۵۰۰۰ و مس ۱۵۰۰۰ پی‌پی‌ام (CuO15-ZnO5)، روی ۵۰۰۰ و مس ۲۰۰۰۰ پی‌پی‌ام  (CuO20-ZnO5) و روی ۵۰۰۰ و مس ۳۰۰۰۰ پی‌پی‌ام (CuO30-ZnO5) است. فاکتورهای اندازه‌گیری شامل تخلخل و دبی قطعات در سه ارتفاع ۱، ۳ و ۵ متر بود. نتایج تجزیه واریانس و مقایسه میانگین نشان داد که غلظت‌های مختلف اکسید مس و روی تأثیر معنی‌داری بر تخلخل قطعات سفالی نداشتند. در مقابل، دبی خروجی به طور معنی‌داری تحت‌تأثیر غلظت‌های اکسیدهای فلزی، ارتفاع قرارگیری و اثر متقابل این دو عامل قرار گرفت. به‌طوری که بیشترین دبی مربوط به تیمار با غلظت روی ۵۰۰۰ و مس 15000 (CuO15-ZnO5) و ارتفاع ۵ متر با میانگین ۴۳/۸۶ میلی‌لیتر بر ساعت بود که با سایر تیمارها اختلاف معنی‌دار در سطح یک درصد داشت. به‌طورکلی، نتایج این تحقیق نشان داد که کنترل دبی خروجی در قطعات سفالی آبیاری زیرسطحی صرفاً تابع تخلخل کل نبوده و تعامل بین ترکیب مواد افزودنی و شرایط بهره‌برداری از جمله فشار آب (تغییر ارتفاع) نقش تعیین‌کننده‌ای در عملکرد هیدرولیکی این قطعات دارد