آسیبشناسی توسعهنیافتگی دوومیدانی در ایران: تحلیل چندبعدی موانع ساختاری، زیرساختی، انسانی و اجتماعی_فرهنگی
Keywords:
دوو میدانی, ضعف مدیریت, کاهش انگیزه, استعداد یابیAbstract
دوومیدانی بهعنوان «مادر ورزشها» در سطح جهانی از جایگاهی ممتاز برخوردار است، اما در ایران همچنان در حاشیه قرار دارد و نتوانسته است به بخشی از فرهنگ عمومی و هویت ورزشی جامعه تبدیل شود. این پژوهش با رویکرد اجتماعی–فرهنگی به بررسی وضعیت دوومیدانی ایران پرداخته و نشان میدهد که مجموعهای از عوامل ساختاری و فرهنگی مانع از رشد و تثبیت این رشته در کشور شدهاند. یافتهها حاکی از آن است که بیش از ۸۰ درصد مسابقات داخلی دوومیدانی بدون پوشش تلویزیونی برگزار میشوند و این امر باعث ناشناخته ماندن قهرمانان و نبود حمایت مالی میگردد. همچنین فرهنگ عمومی ایران به دلیل جذابیت هیجان لحظهای و جمعی، بیشتر به سمت ورزشهای تیمی و برخوردی مانند فوتبال، والیبال و کشتی متمایل است و دوومیدانی بهعنوان ورزشی انفرادی و رکوردمحور جذابیت کمتری یافته است. ضعف در قهرمانسازی و روایتپردازی رسانهای، نقش محدود مدارس در اجتماعیسازی این رشته، حضور کمرنگ زنان بهدلیل موانع فرهنگی و زیرساختی، نبود بازاریابی فرهنگی و فقدان رویدادهای مردمی، و در نهایت غیبت دوومیدانی در رسانههای نوین از دیگر موانع اصلی توسعه این ورزش به شمار میروند. مقایسه با کشورهای موفقی چون کنیا، جامائیکا و ژاپن نشان میدهد که پیوند دوومیدانی با ارزشهای فرهنگی، رسانههای پرقدرت و نظام آموزشی فعال، عامل اصلی ارتقای جایگاه آن بوده است. بنابراین، نتیجهگیری پژوهش آن است که مشکل دوومیدانی ایران نه کمبود استعداد و امکانات، بلکه فقدان جایگاه اجتماعی_فرهنگی است. راهکارهای پیشنهادی شامل افزایش پوشش رسانهای، تقویت قهرمانسازی، حمایت ویژه از زنان، توسعه رویدادهای شهری و خانوادگی، و بهرهگیری از ظرفیت شبکههای اجتماعی است. تحقق این سیاستها میتواند دوومیدانی را از حاشیه خارج کرده و به بخشی از هویت ورزشی و فرهنگی ایران بدل سازد.