تحلیل مضامین مشترک غزلیات هادی خوانساری و سید مهدی موسوی

Abstract

هدف اصلی این رساله تحلیل مضامین مشترک در غزل معاصر سید مهدی موسوی و هادی خوانساری است. برای دست­یابی به این هدف، در این مقاله از روش «تحليل مضمون» استفاده شده است؛ به‌این‌ترتیب كه تمامي مضامين از غزلیات منتخب شاعران فوق استخراج شده و پس از ترسیم شبکه مضامین هر یک از این غزلسرایان، به بررسی مضامین مشترک پرداخته شده است. نتايج تحقيق حاكي از اين است که در بررسی مضامین غزلیات شاعران منتخب این پژوهش، می‌توان به شباهت‌هایی چون حضور پررنگ مضامین عاشقانه، توجه به مضامین فلسفی مانند مرگ و یأس، نقد اجتماعی و سیاسی، و تجربه‌های مشترک از فراق و درد اشاره کرد. با این حال، تفاوت‌هایی نیز در نوع پرداخت به این مضامین دیده می‌شود؛ از جمله تفاوت در رویکرد به عشق (رمانتیک، جسمانی، عرفانی ، تلخ و پوچ‌گرایانه)، میزان و عمق توجه به مفاهیم فلسفی، نحوه بیان نقد اجتماعی (از لحن صریح تا تمثیلی)، و حضور یا فقدان مضامین عرفانی. همچنین، نوآوری در زبان و ساختار غزل نیز در میان این شاعران به‌طور متفاوتی ظهور یافته است، به‌ویژه در آثار مهدی موسوی که در تحول فرم و محتوای غزل معاصر نقش برجسته‌ای داشته ‌است.