افزایش ۷۵ درصدی ظرفیت آنتیاکسیدانی قارچ صدفی با استفاده از آب فعال پلاسمایی: یک روش سبز برای حفظ کیفیت طی ۱۴ روز نگهداری

Abstract

قارچ صدفی (Pleurotus ostreatus) به دلیل ارزش غذایی بالا و حساسیت به فساد میکروبی و قهوهای شدن آنزیمی، نیازمند روشهای نگهداری نوین و سبز است. فناوری آب فعال پلاسمایی (PAW) به عنوان یک روش غیرحرارتی و دوستدار محیط زیست، پتانسیل بالایی در حفظ کیفیت محصولات کشاورزی دارد.این مطالعه با هدف بررسی اثر آب فعال پلاسمایی بر ظرفیت آنتیاکسیدانی و شاخصهای رنگ قارچ صدفی طی ۱۴ روز نگهداری انجام شد.  قارچ صدفی در سه گروه شاهد (T0)، تلقیح شده با باکتری سودوموناس سرینجی (T1) و تیمار شده با آب فعال پلاسمایی (PAW) به مدت ۳۸۰ ثانیه تقسیم شدند. فعالیت آنتیاکسیدانی با روش مهار رادیکال آزاد DPPH و شاخصهای رنگ شامل روشنایی (L*)، تغییر رنگ کل (ΔE) و شاخص قهوهای شدن (BI) در روزهای ۰، ۷ و ۱۴ اندازهگیری شدند. دادهها با استفاده از آنالیز واریانس دوطرفه و رگرسیون خطی در سطح معنی داری ۰/۰۵ تحلیل شدند. تیمار PAW فعالیت آنتیاکسیدانی را از ۵۵ درصد به ۷۳ درصد افزایش داد که نشاندهنده بهبود ۷۵ درصدی نسبت به پایه و افزایش ۴/۵ درصدی نسبت به نمونه شاهد (۶۸/۵ درصد) است. نرخ کاهش روزانه روشنایی در تیمار PAW (۱/۲۹ واحد در روز) در مقایسه با نمونه شاهد (۲/۸۶ واحد در روز) ۵۵ درصد کمتر بود. شاخص تغییر رنگ در تیمار PAW (ΔE=1) در محدوده "تغییر رنگ بسیار جزئی" قرار گرفت که برای چشم انسان قابل تشخیص نیست. همچنین، تیمار PAW نرخ قهوهای شدن را ۸۳ درصد نسبت به نمونه آلوده کاهش داد.آب فعال پلاسمایی به عنوان یک روش مؤثر و سبز، ضمن افزایش چشمگیر ظرفیت آنتیاکسیدانی قارچ صدفی از طریق مکانیسم هورمسیس، از تخریب رنگ و قهوهای شدن آن نیز جلوگیری میکند. این روش می تواند جایگزین مناسبی برای روشهای شیمیایی در صنعت فرآوری قارچ باشد.