بررسی نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی در انتخاب دوره‌های سفالگریتوسط هنرآموزان شهر شیراز (Development Engineering Conferences Center Articles Database, 2025)
زمینه و هدف: سفالگری به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین هنرهای سنتی، نقش مهمی در حفظ میراث فرهنگی و توسعه خلاقیت ایفا می‌کند. با این حال، نوع مشارکت افراد در دوره‌های آموزشی این هنر، متأثر از عوامل گوناگون فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سرمایه فرهنگی، سرمایه اجتماعی و نگرش فردی بر ترجیح افراد نسبت به شرکت در دوره‌های کوتاه‌مدت یا بلندمدت سفالگری در شهر شیراز انجام شد.روش تحقیق: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی و از نوع پیمایشی است. جامعه آماری شامل هنرآموزان شرکت‌کننده در دوره‌های سفالگری در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ در شیراز بود که حجم آن حدود ۲۵۰ نفر برآورد شد. نمونه‌گیری با روش ترکیبی (در دسترس و طبقه‌ای نسبی) انجام شد و ۱۵۰ پرسشنامه سالم به‌عنوان داده نهایی تحلیل شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته ۴۳ سؤالی بود که روایی آن با نظر متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0.89 تأیید شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و در دو سطح توصیفی و استنباطی (آزمون تی، همبستگی پیرسون و رگرسیون) انجام گرفت.یافته‌های پژوهش: یافته‌ها نشان دادند که سرمایه فرهنگی در سه سطح (تجسم‌یافته، عینیت‌یافته و نهادینه‌شده) و سرمایه اجتماعی در سه بُعد (خانواده و دوستان، جایگاه اجتماعی هنر، دسترسی به امکانات)، در بین افراد شرکت‌کننده در دوره‌های بلندمدت به‌طور معناداری بالاتر از گروه دوره‌های کوتاه‌مدت بود. همچنین، عامل هزینه نقش مهمی در ترجیح به دوره‌های کوتاه‌مدت داشت. در مقابل، نگرش فردی نسبت به سفالگری در میان دو گروه تفاوت معناداری نداشت و با سایر متغیرها نیز همبستگی نشان نداد.بحث و نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که انتخاب نوع دوره سفالگری بیش از آنکه تابع نگرش فردی باشد، تحت تأثیر سرمایه‌های فرهنگی و اجتماعی و توان اقتصادی افراد است. بنابراین، برای گسترش مشارکت در دوره‌های بلندمدت، باید بر تقویت این سرمایه‌ها، کاهش موانع اقتصادی و طراحی دوره‌های انگیزشی تمرکز شود. این یافته‌ها می‌تواند راهگشای سیاست‌گذاری آموزشی و فرهنگی در حوزه هنرهای سنتی باشد.