(untitled) (Development Engineering Conferences Center Articles Database, 2025)
رسوب آسفالتین یکی از مهم‌ترین معضلات تولید نفت خام به‌ویژه در مراحل بهره‌برداری و انتقال است که به دلیل ناپایداری ترمودینامیکی و شیمیایی اجزای سنگین نفت رخ می‌دهد. این پدیده با انسداد منافذ سنگ مخزن، کاهش تراوایی، افت فشار و ایجاد رسوبات چسبنده در خطوط لوله و تجهیزات سطحی، موجب کاهش راندمان تولید و افزایش هزینه‌های عملیاتی می‌گردد. ضرورت انجام این پژوهش از آن‌جا ناشی می‌شود که علی‌رغم پیشرفت‌های فراوان در شناخت مکانیسم‌های تشکیل و رسوب آسفالتین، هنوز کنترل مؤثر و پایدار آن در شرایط واقعی مخزن با چالش‌های فراوانی همراه است. هدف این مطالعه، بررسی جامع مکانیسم‌های رسوب‌گذاری آسفالتین، پیامدهای عملیاتی ناشی از آن و تحلیل علمی راهکارهای کنترلی موجود از دیدگاه‌های ترمودینامیکی، هیدرودینامیکی و شیمیایی است. نتایج مرور منابع و تحلیل‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که ترکیب سه رویکرد اصلی شامل کنترل فشار و دما در محدوده ایمن، مدیریت دبی جریان، و تزریق مداوم مهارکننده‌های شیمیایی می‌تواند به‌صورت هم‌افزا در کاهش نرخ رسوب و افزایش پایداری سیستم مؤثر واقع شود. با این حال، تغییرپذیری ترکیب نفت، ناهمگنی سنگ مخزن و محدودیت عملکرد مهارکننده‌ها در شرایط دمای بالا از چالش‌های اساسی باقی‌مانده است. در مجموع، توسعه مدل‌های داده‌محور و به‌کارگیری سامانه‌های پایش لحظه‌ای درون‌چاهی می‌تواند مسیر دستیابی به کنترل پایدار و اقتصادی رسوب آسفالتین را در میادین نفتی هموار سازد.